Duże zmiany w związkach zawodowych od 1 stycznia 2019 r.

Kilka dni temu Prezydent podpisał ustawę zmieniającą ustawę o związkach zawodowych. Wcześniej mówiłam Ci już o projekcie tej ustawy m.in. w zakresie możliwości przystępowania osób, które nie są zatrudnione na podstawie umowy o pracę czy o zmianach w zakresie szczególnej ochrony przed rozwiązaniem umowy.

Jeżeli chcesz zapoznać się z treścią ustawy, to zapraszam TUTAJ. Ustawa wejdzie w życie 1 stycznia 2019 r.

Najważniejsze zmiany:

– Prawo do tworzenia i wstępowania do związków będzie przysługiwało wszystkim osobom wykonującym pracę zawodową. To nie tylko osoby zatrudnione na podstawie umowy o pracę, ale również na innej podstawie niż stosunek pracy. Chodzi więc przede wszystkim o osoby na umowach cywilnoprawnych, ale też o samozatrudnionych, jeżeli nie zatrudniają innych osób.

– Wolontariusze i stażyści oraz inne osoby, które świadczą osobiście pracę bez wynagrodzenia również będą mogli wstąpić do związku zawodowego, jeżeli będzie to przewidywał statut tego związku.

– Zakaz nierównego traktowania z powodu przynależności do związku zawodowego wszystkich osób przynależnych do związku zawodowego. Do osób, które nie są zatrudnione na podstawie stosunku pracy stosować będziemy bezpośrednio przepisy k.p. dotyczące nierównego traktowania.

– Zakładowa organizacja związkowa będzie organizacją zrzeszającą co najmniej 10 osób będących pracownikami lub innymi osobami wykonującymi pracę zawodową, jeżeli świadczą pracę na rzecz pracodawcy od co najmniej 6 miesięcy. Osoby zatrudnione na podstawie umów cywilnoprawnych będą więc miały znaczenie przy ocenie zakładowego charakteru organizacji związkowej. Takie osoby będą również wliczane do członków związku w każdym przypadku, w którym jego uprawnienia zależą od liczebności.

– Organizacja związkowa o charakterze zakładowym będzie przedstawiać informację o liczbie swoich członków co 6 miesięcy – według stanu na dzień 30 czerwca i 31 grudnia, do 10 lipca lub 10 stycznia. Do tej pory informacja taka musiała być przedstawiona co kwartał.

– Jeżeli informacja nie zostanie przedstawiona, to związkowi nie przysługują uprawnienia zakładowej organizacji związkowej. Do tej pory był z tym duży problem i ostatecznie ryzyko leżało po stronie pracodawcy.

– Możliwe będzie kwestionowanie liczby członków poprzez wniesienie zastrzeżeń przez pracodawcę lub inną organizację związkową, a następnie poprzez ustalenie liczby członków związku przez sąd. Postępowanie sądowe wszczynane będzie na wniosek związku. Jeżeli związek nie zwróci się do sądu w terminie 30 dni – nie będą mu przysługiwały uprawnienia zakładowej organizacji związkowej.

– Prawo do informacji niezbędnych do prowadzenia działalności związkowej powinno być zrealizowane przez pracodawcę w terminie 30 dni od dnia otrzymania wniosku i będzie mogło dotyczyć w szczególności warunków pracy i zasad wynagradzania, działalności i sytuacji ekonomicznej pracodawcy, stanu, struktury i przewidywanych zmian zatrudnienia czy działań, które mogą powodować istotne zmiany w organizacji pracy.

– Szczególna ochrona przed zwolnieniem działacza związkowego – osoby zatrudnionej na innej podstawie niż umowa o pracę. Nie można wypowiedzieć, rozwiązać stosunku prawnego ani zmienić jednostronnie warunków pracy lub wynagrodzenia na niekorzyść takiej osoby bez zgody zarządu zakładowej organizacji związkowej.

– Terminy na wyrażenie zgody przez zarząd zakładowej organizacji związkowej będą wynosić 14 dni (w przypadku wypowiedzenia lub jednostronnej zmiany warunków) oraz 7 dni (w przypadku rozwiązania bez wypowiedzenia). Bezskuteczny upływ tych terminów będzie poczytywany za zgodę.

– W przypadku rozwiązania umowy bez zgody zarządu zakładowego związku, nie-pracownik otrzyma odszkodowanie w wysokości 6-miesięcznego wynagrodzenia. Przy braku miesięcznego wynagrodzenia – nie-pracownik otrzyma równowartość 6-krotności przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia w gospodarce narodowej w roku poprzednim. Może jednak dochodzić odszkodowania lub zadośćuczynienia uzupełniającego.

Zmieniło się też dużo innych, ważnych zagadnień, na które nie sposób wskazać w jednym wpisie. Gdybyś miał jakieś wątpliwości co do zmian przeze mnie wskazanych lub innych przewidziany w ustawie, to zostaw komentarz. Postaram się przygotować dodatkowy wpis, który powinien rozwiać Twoje wątpliwości.