Rzeczą powszechnie wiadomą jest, iż prawo pracy ma chronić w większym stopniu pracownika niż pracodawcę. Wynika to z faktu, iż pracownik – jako słabsza strona stosunku pracy – ma mniejszy zasób informacji i mniejsze środki pozwalające na uzyskanie takich informacji niż pracodawca. Czytaj dalej
Członkowie zarządu organizacji związkowych mają prawo do częściowego lub całkowitego zwolnienia z obowiązku świadczenia pracy, o ile zostaną spełnione przesłanki, o których stanowi art. 31 ustawy o związkach zawodowych, czyli gdy liczebność członków zatrudnionych w zakładzie pracy przekroczy określone limity.
Do takiego zwolnienia nie dochodzi jednak z mocy prawa, a jedynie na wniosek złożony pracodawcy przez zarząd związku zawodowego. Zarząd wskazuje również czy zwolnienie nastąpić ma z prawem do wynagrodzenia czy bezpłatnie.
Zwolnienie od obowiązku świadczenia pracy nie jest jednak bezterminowe. Po pierwsze zwolnienie trwa jedynie do czasu upływu kadencji danego członka zarządu. Jednocześnie możliwe jest ponowne powołanie określonego pracownika do pełnienia funkcji członka zarządu, co będzie równoznaczne w skutkach z przedłużeniem zwolnienia.
Poza tym do utraty prawa do zwolnienia dochodzi w przypadku takiej zmiany okoliczności, która powoduje niespełnianie już dłużej przesłanek przewidzianych w powyższym przepisie, a więc w szczególności zmiany liczby pracowników będących członkami konkretnej organizacji związkowej (ale też np. rozwiązania związku zawodowego). Warto też żebyś wiedział, że w przypadku międzyzakładowej organizacji związkowej przy obliczaniu liczby członków bierze się pod uwagę liczbę członków zatrudnionych u wszystkich pracodawców objętych działaniem tej organizacji. Poza tym zwróć uwagę, że w przepisie mowa jest o „zatrudnionych”. Oznacza to, że nie będą brani pod uwagę np. emeryci czy renciści, którzy są członkami związku, jako że nie spełniają przesłanki zatrudnienia.
Co jednak się stanie, gdy liczba członków zmniejszy się w ten sposób, że członkom zarządu nie będzie już przysługiwało prawo do zwolnienia od obowiązku świadczenia pracy przez kilku z nich, w całości lub w części?
W przypadku takiej zmiany okoliczności to związek zawodowy jest zobowiązany udzielić pracodawcy informacji aktualizacyjnej o liczbie swoich członków. Obowiązek wynika z § 5 rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie trybu udzielania urlopu bezpłatnego i zwolnień od pracy pracownikom pełniącym z wyboru funkcje w związkach zawodowych oraz zakresu uprawnień przysługujących pracownikom w czasie urlopu bezpłatnego i zwolnień od pracy. Zarząd związku musi więc sam „przyznać się”, że jego liczba uległa zmianie w taki sposób, że nie przysługuje mu już prawo do zwolnienia w dotychczasowej postaci.
Nawet jednak, gdy do takiego poinformowania nie dojdzie, to pracownik zwolniony z obowiązku świadczenia pracy ma obowiązek niezwłocznego stawienia się do pracy i to bez konieczności wezwania go przez pracodawcę. Jeżeli tego nie uczyni, powinieneś wydać mu polecenie powrotu do pracy, a jeżeli ten odmówi – masz prawo do wyciągnięcia wobec niego konsekwencji dyscyplinarnych, w tym nawet do rozwiązania umowy o pracę bez wypowiedzenia! Poza tym trudno byłoby mu się bronić, że nie wiedział o liczbie członków związku biorąc pod uwagę, że jest członkiem zarządu takiego związku i wiedzę taką powinien posiadać.
Warto zatem interesować się tym, ilu członków liczą związki zawodowe.
Obowiązujący obecnie Kodeks pracy został uchwalony 26 czerwca 1974 r., a więc ponad 40 lat temu! Kodeks swoje życie rozpoczął w czasach gospodarki centralnie planowanej, a obecnie funkcjonuje w warunkach wolnego rynku. W związku z tym konieczne były jego zmiany….
Żeby ułatwić korzystanie z tekstu ustawy wielokrotnie nowelizowanej Marszałek Sejmu ogłasza jej tekst jednolity. Pierwszy tekst jednolity kodeksu pracy został ogłoszony w 1998 roku. Ale były dalsze zmiany…
I w końcu Kodeks doczekał się drugiego tekstu jednolitego. W dniu 17 września zostało bowiem wydane obwieszczenie Marszałka Sejmu RP w sprawie ogłoszenia tekstu jednolitego tej ustawy. Tekst ten został opublikowany 4 listopada b.r. (Dz. U. 2014 poz. 1502) i obejmuje 63 zmiany wprowadzone od czasu ogłoszenia pierwszego tekstu jednolitego. Obecnie zatem przywołanie miejsca publikacji KP to: Dz. U. z 2014 r. poz. 1502.
I zaraz będą dalsze zmiany….
Projekt nowelizacji Kodeksu pracy przygotowany przez Ministerstwo Pracy i Polityki Społecznej przewiduje nie tylko – szeroko komentowane – zmiany w zakresie umów o pracę na czas określony. Zmienić mają się też przepisy dotyczące umów o pracę na okres próbny. Obecnie KP przewiduje, że umowa taka może poprzedzać każdą inną umowę o pracę – na czas nieokreślony, na czas określony, na czas wykonywania określonej pracy czy umowę na zastępstwo innego pracownika.
Po nowelizacji 25 KP miałby brzmieć tak:
§ 1. Umowę o pracę zawiera się na okres próbny, na czas nieokreślony albo na czas określony.
§ 2. Umowę o pracę na okres próbny, nie przekraczający 3 miesięcy, zawiera się w celu sprawdzenia kwalifikacji pracownika i możliwości jego zatrudnienia do wykonywania pracy określonego rodzaju.
§ 3. Ponowne zawarcie umowy o pracę na okres próbny z tym samym pracownikiem jest możliwe jeżeli pracownik ma być zatrudniony do wykonywania innego rodzaju pracy.
Ciekawym rozwiązaniem jest § 3, który w założeniu ma na celu ograniczenie nadużywania przez pracodawców umów na okres próbny w stosunkach ze swoimi pracownikami. Ale czy ten cel ostanie osiągnięty? Nie sądzę, tym bardziej, że w judykaturze ustalono już jednolity pogląd, że zawieranie kolejnej umowy na okres próbny jest możliwe z przyczyn, o których mowa właśnie w tym nowym paragrafie 3. Po co taka nowelizacja?
Jednym z przywilejów związkowych jest szczególna ochrona działaczy przed rozwiązaniem stosunku pracy. Polega ona na tym, że aby wypowiedzieć lub rozwiązać umowę o pracę lub też zmienić warunki pracy i/lub płacy działacza związkowego konieczna jest zgoda zarządu związku wyrażona w uchwale. Wypowiedzenie lub rozwiązanie umowy o pracę bez takiej zgody uznane będzie więc za bezprawne. Co jednak się stanie ze szczególną ochroną w przypadku, gdy organizacja związkowa zostanie rozwiązana? Czytaj dalej