Koronawirus: Czy pracodawca może odmówić udzielenia dodatkowej opieki?

Czy pracodawca może odmówić udzielenia dodatkowej opieki?

Obecna sytuacja jest niezwykle trudna, szczególnie dla pracodawców. Specustawa koronawirusowa przyznała ubezpieczonym pracownikom dodatkowy zasiłek opiekuńczy na okres nie dłuższy niż 14 dni.

W związku z zamknięciem żłobków, przedszkoli i szkół, wprowadzaniem obowiązkowej kwarantanny czy zwolnień lekarskich pracowników pojawiają się znaczące braki kadrowe, które znacznie utrudniają funkcjonowanie Twojego zakładu. Zaczynasz się więc zastanawiać jak to jest z tą opieką. Czy Ty jaki pracodawca możesz nie zgodzić się na wolne związane z opieką?

Aby odpowiedzieć na to pytanie musimy najpierw przeanalizować jak ta instytucja w ogóle działa i co to jest. Sięgnijmy więc do rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Socjalnej w sprawie sposobu usprawiedliwiania nieobecności w pracy oraz udzielania pracownikom zwolnień od pracy. W rozporządzeniu tym mamy dwie zasadnicze grupy regulacji.

Pierwsza z nich dotyczy usprawiedliwiania nieobecności w pracy i obejmuje m.in. okres choroby, konieczność stawienia się na wezwanie sądu czy odbywanie podróży służbowej w godzinach nocnych. Druga z nich dotyczy zwolnień od pracy i tutaj znajdziemy „urlopy okolicznościowe”, zwolnienia w związku z honorowym krwiodawstwem, wezwanie dla biegłego etc.

Sytuacja zaistnienia okoliczności uzasadniających konieczność sprawowania przez pracownika osobistej opieki nad zdrowym dzieckiem do lat 8 z powodu nieprzewidzianego zamknięcia żłobka, klubu dziecięcego, przedszkola lub szkoły, do których dziecko uczęszcza będzie dotyczyła tej pierwszej grupy, czyli usprawiedliwiania nieobecności w pracy.

Oznacza to, że pracodawca w ogóle nie podejmuje tutaj decyzji, a pracownik nie zgłasza wniosku o przyznanie mu wolnego. Pracownik jest jedynie zobowiązany do niezwłocznego poinformowania pracodawcy o przyczynie swojej nieobecności i przewidywanym okresie jej trwania, nie później jednak niż w drugim dniu nieobecności w pracy. A nawet i ten termin może być przekroczony z uzasadnionych powodów.

Okres „opieki” działa więc podobnie do zwolnienia lekarskiego – pracodawca nie udziela zwolnienia od pracy na czas choroby, a jedynie pracownik informuje pracodawcę o przyczynie swojej nieobecności. Wystarczającym dowodem usprawiedliwiającym nieobecność w pracy jest oświadczenie pracownika o zamknięciu placówki – żłobka, przedszkola i szkoły. Również kwarantanna jest zaliczana do tej pierwszej kategorii, a dowodem w tym przypadku jest decyzja właściwego państwowego inspektora sanitarnego, wydana zgodnie z przepisami o zwalczaniu chorób zakaźnych.

Pojawiają się jednak głosy, że w pewnych przypadkach, np. w zakładach, które mają kluczowe znaczenie dla zapobieżenia sytuacji wyjątkowej, pracodawca może nie udzielić albo nakazać wykonywanie pracy pracownikowi, który chciałby skorzystać z opieki. Wydaje się jednak, że takie rozumienie nieobecności z powodu konieczności sprawowania opieki nie znajduje (na razie) podstaw w obowiązujących przepisach. Chociaż z drugiej strony wydaje się też możliwe, że istniałaby szansa na „wybronienie” takiego zachowania w sytuacjach nadzwyczajnych.

Zasadniczo odpowiedź na pytanie zadane w tytule musi jednak brzmieć: nie, pracodawca nie może odmówić udzielenia dodatkowej opieki i zapobiec nieobecności pracownika z powodu konieczności sprawowania opieki nad dzieckiem.

Agata Kicińska

Zajmuję się indywidualnym i zbiorowym prawem pracy oraz prawem ubezpieczeń społecznych. Często opracowuję strategię w sporach sądowych z pracownikami, tworzę regulaminy i porozumienia zbiorowe. Mam również doświadczenie w zakresie pracowniczych aspektów łączenia się spółek. W codziennej pracy doradzam również w sprawach związanych z zatrudnianiem pracowników tymczasowych oraz ochroną danych osobowych. Reprezentuję naszych Klientów w sporach sądowych z udziałem Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, w szczególności w sprawach dotyczących prawa do wcześniejszej emerytury.

Podobne artykuły
Nowe uprawnienia ciepłowników
Informacja o kwarantannie pracownika
Umowy o dzieło pod obserwacją

Komentarz do tego wpisu post

  1. Opieka na dziecko pisze:

    Witam.
    Co zrobić w sytuacji, gdy pracuję jako sekretarka medyczna, a Dyrektorka przedszkola odmówiła przyjęcia dziecka do placówki, natomiast pracodawca twierdzi, iż przedszkole ma obowiązek córce zapewnić opiekę i nie chce mi udzielić wolnych dni na opiekę? Czy ma do tego prawo?

Napisz komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *