Sankcja w nowej ustawie kominowej

Jeżeli jesteś stałym czytelnikiem bloga, to na pewno wiesz już sporo o tzw. nowej ustawie kominowej. Nie opowiadałem jednak do tej pory o sankcji związanej z niestosowaniem jej przepisów. Wynika to z faktu, że do 1 stycznia 2017 r. sankcji takiej nie było. A zbrodnia nie może obyć się bez kary.

Dopiero od tej daty weszła w życie zmiana ustawy, która taką sankcję wprowadza. Na podstawie art. 94 Przepisów wprowadzających ustawę o zasadach zarządzania mieniem państwowym wprowadzono do nowej ustawy kominowej art. 12a:

  1. Kto uporczywie uchyla się od wykonania ciążącego na nim z mocy niniejszej ustawy obowiązku podejmowania działań mających na celu ukształtowanie i stosowanie w spółce zasad wynagradzania członków organu zarządzającego i członków organu nadzorczego, o którym mowa wart. 2 ust. 1, podlega grzywnie.

  2. Postępowanie w sprawach, o których mowa w ust. 1, toczy się na podstawie przepisów ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. –- Kodeks postępowania karnego (Dz.U. z 2016 r.poz. 1749,1948 i 2138).

Co ciekawe, sankcja ta dotyczy podmiotu uprawionego, a więc podmiotu reprezentującego Skarb Państwa, jednostkę samorządu terytorialnego, państwową osobę prawną lub komunalną osobę prawną.

Odpowiedzialność będą ponosić zatem m.in. ministrowie (odpowiedzialni za wykonywanie praw z akcji konkretnych spółek Skarbu Państwa, co wiąże się z likwidacją Ministerstwa Skarbu Państwa również od 1 stycznia 2017 r.), prezydenci miast, burmistrze czy wójtowie. Wiąże się to z tym, że nowa ustawa kominowa nie nakłada żadnych obowiązków na spółki, a właśnie na tzw. podmioty uprawnione.

Karalne będzie wyłącznie „uporczywe” uchylanie się od wykonania obowiązku, a więc działanie objęte sankcją musi charakteryzować się długotrwałością i specyficznym nastawieniem sprawcy, swoistą zawziętością. Takie działanie zagrożone jest grzywną i to niemałą, ponieważ może wynieść od 100 zł do nawet 1.080.000 zł.

Natomiast za obowiązek uważa się podejmowanie działań mających na celu ukształtowanie i stosowanie w spółce zasad wynagradzania członków organu zarządzającego i członków organu nadzorczego, które są określone w nowej ustawie kominowej, a z którymi dokładniej możesz zapoznać się tutaj.

Wprowadzenie takiej sankcji wpłynie niewątpliwe również pośrednio na członków zarządów czy członków rad nadzorczych, ponieważ ze względu na ewentualną odpowiedzialność karną, podmioty uprawnione będą zapewne staranniej i gorliwiej podejmować czynności, które mają na celu ukształtowanie zasad wynagrodzeń zgodnie z przepisami nowej ustawy kominowej.

Główny księgowy a nowa ustawa kominowa

W ostatnich tygodniach doradzamy spółkom w sprawach nowej ustawy kominowej. Problem jest ogromny, ale jeszcze nie wszyscy prezesi zdają sobie z tego sprawę. Jednak oprócz prezesów ustawa kominowa zmieniła także status prawny głównych księgowych. Dzisiejszy wpis dotyczący właśnie głównych księgowych przygotowała Agata Kicińska, aplikantka w mojej Kancelarii, specjalistka w zakresie prawa pracy, autorka m.in. kontraktów dla członków zarządów.

——————————————————————————————————–

Przy omawianiu konsekwencji prawnych tzw. nowej ustawy kominowej dużą uwagę zwraca się na sytuacje członków zarządu, trochę mniejszą na członków rad nadzorczych i likwidatorów. Jest jednak grupa, która najczęściej jest pomijana. I to nie bez powodu, ponieważ pominęła ją również sama ustawa. Chodzi o głównych księgowych.

Na podstawie dotychczasowej ustawy kominowej z 2000 roku główni księgowi w spółkach z większościowym udziałem Skarbu Państwa oraz jednostek samorządu terytorialnego objęci byli wszystkimi ograniczeniami wynikającymi z tej ustawy, zwłaszcza w zakresie ograniczeń wynagrodzenia czy braku określonych składników tego wynagrodzenia.

Po 9 września 2016 r., czyli po wejściu w życie nowej ustawy głównych księgowych nazywa się „sierotami po ustawie kominowej”. Dlaczego? Okazuje się bowiem, że główni księgowi nie są obecnie objęci regulacjami ani nowej, ani dotychczasowej ustawy kominowej.

Nowa “kominówka” nie wprowadza żadnych regulacji dotyczących zatrudniania czy wynagrodzenia głównych księgowych. Jednocześnie ze względu na zmianę przepisów dotychczasowej ustawy kominowej, główni księgowi zostali wyłączeni również spod jej regulacji od dnia 9 września 2016 r.

Oznacza to, że zasady zatrudniania i wynagrodzenia głównych księgowych nie podlegają już żadnym ograniczeniom ustawy kominowej (ani dotychczasowej, ani nowej) i są ukształtowane na zasadach ogólnych Kodeksu pracy bądź Kodeksu cywilnego w sytuacji, gdy podstawą zatrudnienia jest umowa cywilnoprawna. Wynagrodzenie głównych księgowych może więc być kształtowane dowolnie, podobnie jak świadczenia dodatkowe do wynagrodzenia i zależy wyłącznie od tego, na co się strony umówią.

W przypadku stosunku pracy sam Kodeks pracy wprowadza jednak kilka odrębności. Główni księgowi są bowiem uznani za pracowników zarządzających w imieniu pracodawcy zakładem pracy. Układy zbiorowe pracy nie mogą określać ich warunków wynagradzania, ale dodatkowe składniki wynagrodzenia mogą być unormowane w umowach o pracę, np. poprzez odesłanie do postanowień układu.

Inne regulacje dotyczą też czasu pracy księgowych. Nie dotyczy ich ograniczenie maksymalnego limitu łącznego tygodniowego czasu pracy, minimalnego nieprzerwanego odpoczynku dobowego, nie otrzymują wynagrodzenia i dodatku za pracę w godzinach nadliczbowych, a czas ich pracy w porze nocnej może przekraczać 8 godzin.

Poza tymi odrębnościami warunki zatrudnienia głównych księgowych będą mogły być kształtowane na takich zasadach, jak w przypadku pozostałych pracowników.

20160702_151440

Wpływ nowej ustawy kominowej na istniejące umowy

To już dzisiaj. O północy weszła w życie tzw. nowa ustawa kominowa, o której trochę Ci opowiadałem, zarówno pod względem ogólnym, jak i w części dotyczącej zasad wynagradzania członków zarządu.

Biorąc jednak pod uwagę, że dzisiaj ustawa zaczęła obowiązywać, domyślam się, że będą Cię teraz najbardziej interesować przepisy przejściowe do ustawy, a przede wszystkim to, jak ta ustawa wpłynie na już trwające umowy o pracę, umowy o świadczenie usług czy kontrakty mendażerskie zawarte z członkami zarządów.

Agata Kicińska, aplikant radcowski naszej Kancelarii, którą możesz znać już z innych wpisów i komentarzy na blogu, napisała kompleksowy artykuł, który został opublikowany w Dzienniku Gazecie Prawnej, w dodatku Kadry i Płace, właśnie na ten temat. Zapoznać z nim możesz się TUTAJ.

imag2230

Zmienione zasady wynagradzania członków zarządów – nowa ustawa kominowa

Tydzień temu obiecałem Ci kilka wpisów dotyczących tzw. nowej ustawy kominowej (czyli ustawy o zasadach kształtowania wynagrodzenia osób kierujących spółkami z udziałem Skarbu Państwa, jednostek samorządu terytorialnego i państwowych osób prawnych).

Ustawa ta została już opublikowana 9 sierpnia b.r., natomiast 9 września b.r. wejdzie w życie. Ze względu na zmienione reguły dotyczące podmiotów nią objętych, znajdzie ona zastosowanie do kilkunastu tysięcy nowych spółek.

Czy moja spółka będzie objęta działaniem ustawy? Powinieneś to sprawdzić (napiszę o tym niedługo).

Bardzo duża i w zasadzie kluczowa zmiana dotyczy wynagradzania członków zarządu w takich spółkach. Do tej pory „stara” ustawa kominowa wskazywała maksymalne progi wynagrodzenia, jakie taki członek zarządu może otrzymywać. Teraz wynagrodzenie to ma się kształtować w sposób bardziej elastyczny.

Wynagrodzenie członka zarządu będzie się bowiem składało z dwóch części: części stałej (podstawowe wynagrodzenie zasadnicze, miesięczne) oraz części zmiennej (nagrody rocznej).

Część stała ma być uzależniona od rozmiaru prowadzonej działalności, tj. od wielkości zatrudnienia, obrotów netto oraz wartości aktywów netto. Za podstawę jej ustalenia będzie brane pod uwagę przeciętne miesięczne wynagrodzenie w sektorze przedsiębiorstw bez wypłat nagród z zysku w IV kwartale roku poprzedniego, ogłoszone przez Prezesa GUS. Dla przykładu takie wynagrodzenie w IV kwartale 2015 r. wyniosło 4280,39 zł.

Dla określonego pułapu wynagrodzenia muszą być spełnione przynajmniej dwie przesłanki dotyczące zatrudnienia, aktywów lub obrotów. Wynagrodzenie ma więc wynosić od jednokrotności do nawet pietnastokrotności (15) podstawy wymiaru. Możliwe będzie również odejście od tych zasad (w każdą stronę), ale przy spełnieniu dodatkowych warunków.

Bardziej kłopotliwa jest natomiast część zmienna wynagrodzenia w postaci nagrody rocznej. Jej wysokość będzie uzależniona od osiągnięcia sprecyzowanych celów, takich jak: wzrost zysku, osiągnięcie lub zmiana wielkości produkcji bądź sprzedaży, wartość przychodów, zmniejszenie strat, obniżenie kosztów, realizacja strategii lub planu restrukturyzacji, osiągnięcie lub zmiana określonych wskaźników (np. rentowności, płynności finansowej, efektywności zarządzania lub wypłacalności), realizacja inwestycji czy zmiana pozycji rynkowej spółki.

Część zmienna będzie też zależała od części stałej, ponieważ nie może przekroczyć 50% wynagrodzenia podstawowego, a w spółkach publicznych i największych spółkach – 100% wynagrodzenia podstawowego.

Musisz więc przyznać, że wynagrodzenie można będzie ukształtować w sposób bardziej elastyczny i adekwatny do rozmiaru prowadzonej działalności. Z drugiej jednak strony dokładne określenie wszystkich zmiennych może być nierzadko kłopotliwe. I płynne. Ocena także.

Oprócz zmiany sposobu ustalania wynagrodzeń członków zarządu, zmiany dotyczyć będą również członków rad nadzorczych oraz likwidatorów. O tych ostatnich możesz przeczytać na blogu radcy prawnego Kancelarii – Karoliny Rokickiej.

IMAG2239