Mamy już drugą odsłonę tzw. tarczy antykryzysowej. Od 18 kwietnia 2020 r. obowiązuje już bowiem ustawa o szczególnych instrumentach wsparcia w związku z rozprzestrzenianiem się wirusa SARS-CoV-2. Rozwiązania w niej przyjęte raczej nie są nowe, a wprowadzają zmiany w tym co mieliśmy do tej pory. Tarcza 2.0 co zmienia? Spójrzmy więc co się zmieni.

Dofinansowanie z WUP

  • Z dofinansowania przyznawanego przez dyrektora Wojewódzkiego Urzędu Pracy (to to, przy którym musimy wprowadzić przestój ekonomiczny albo obniżyć wymiar czasu pracy) będą mogli skorzystać nie tylko przedsiębiorcy, ale również organizacje pozarządowe oraz organizacje pożytku publicznego.
  • Obniżenie wymiaru czasu pracy jest możliwe nie o 20%, a o maksymalnie 20%. Oznacza to, że żeby dostać dofinansowanie możemy zmniejszyć etat również np. o 10%, 7,5% czy 1%.
  • Dofinansowanie będzie wypłacane od miesiąca, a nie od dnia złożenia wniosku. Jeżeli więc wniosek złożymy 20 kwietnia, to dofinansowanie możemy otrzymać od 1 kwietnia.
  • Nie ma już zakazu wypowiadania umowy o pracę z przyczyn niedotyczących pracowników po zakończeniu okresu dofinansowania (a więc nie musimy utrzymywać zatrudnienia w okresie proporcjonalnym do zakończenia okresu dofinansowania).

Świadczenie postojowe

  • Świadczenie postojowe do tej pory było jednorazowe, teraz może zostać przyznane 3-krotnie.
  • Ponowne przyznanie świadczenia będzie się odbywało na podstawie oświadczenia osoby uprawnionej.
  • Osoba uprawniona będzie musiała wykazać w oświadczeniu, że jej sytuacja materialna – wykazana w pierwszym wniosku – nie uległa poprawie.
  • Kolejne świadczenie postojowe dostaniemy nie wcześniej niż w miesiącu następującym po miesiącu wypłaty świadczenia postojowego. Jeżeli więc wypłacono nam pierwsze świadczenie w kwietniu, to kolejne otrzymamy najwcześniej w maju.

Dofinansowanie z PUP

  • Dofinansowanie z Powiatowego Urzędu Pracy również będzie wypłacane od miesiąca, a nie od dnia złożenia wniosku. Jeżeli więc wniosek złożymy 20 kwietnia, to dofinansowanie możemy otrzymać od 1 kwietnia.
  • Doszło do zmiany obowiązku utrzymania zatrudnienia. Teraz musimy utrzymać zatrudnienie przez okres dofinansowania. Nie musimy tego robić po zakończeniu dofinansowania.

Zwolnienie z ZUS

  • Tutaj zmieniło się dużo. Najważniejsze zmiany dotyczą kręgu uprawnionych do zwolnienia.
  • W przypadku płatników składek, którzy zgłaszali do ubezpieczeń społecznych mniej niż 10 ubezpieczonych zwolnienie przysługuje, jeżeli podmiot taki był zgłoszony jako płatnik składek:

1) przed dniem 1 lutego 2020 r. i na dzień 29 lutego 2020 r. zgłosił mniej niż 10 ubezpieczonych,

2) w okresie od dnia 1 lutego 2020 r. do dnia 29 lutego 2020 r. i na dzień 31 marca 2020 r. zgłosił mniej niż 10 ubezpieczonych,

3) w okresie od dnia 1 marca 2020 r. do dnia 31 marca 2020 r. i na dzień 30 kwietnia 2020 r. zgłosił mniej niż 10 ubezpieczonych.

  • W przypadku płatników składek, którzy zgłaszali do ubezpieczeń społecznych od 10 do 49 ubezpieczonych zwalnia się ich z nieopłaconych składek należnych za okres od dnia 1 marca 2020 r. do dnia 31 maja 2020 r., w wysokości 50% łącznej kwoty należności z tytułu składek wykazanych w deklaracji rozliczeniowej złożonej za dany miesiąc, jeśli był zgłoszony jako płatnik składek:

1) przed dniem 1 lutego 2020 r. i na dzień 29 lutego 2020 r. zgłosił 10-49 ubezpieczonych,

2) w okresie od dnia 1 lutego 2020 r. do dnia 29 lutego 2020 r. i na dzień 31 marca 2020 r. zgłosił 10-49 ubezpieczonych.

3) w okresie od dnia 1 marca 2020 r. do dnia 31 marca 2020 r. i na dzień 30 kwietnia 2020 r. zgłosił 10-49 ubezpieczonych.

Haczyk nr 1 <nieaktualne> Jak już opłaciliśmy składki za marzec, to podlegają one zwrotowi (art. 113 tarczy 2.0).

Haczyk nr 2 polega na zwolnieniu połowy nieopłaconych składek – wynikałoby z tego, że musimy nie opłacić całości, żeby określić co jest połową. Jestem ciekawa jak to będzie stosowane w praktyce.

  • Mamy też zwolnienie dla spółdzielni socjalnych, jeżeli spółdzielnia była zgłoszona jako płatnik składek przed dniem 1 kwietnia 2020 r.
  • W przypadku płatników składek, którzy opłacają składki wyłącznie na własne ubezpieczenie – utrzymany jest ostatecznie limit przychodu (15.681 zł), natomiast rozszerzono zakres. Obecnie zwolnienie dotyczy tych przedsiębiorców, którzy prowadzili działalność przed 1 kwietnia 2020 r. (a nie – jak do tej pory – przed 1 lutego 2020 r.
  • Często pytaliście też o młodocianych. Po wejściu w życie tarczy 2.0 nie wliczamy ich już do osób zgłoszonych do ubezpieczenia. Tarcza 2.0 co zmienia? Sporo, jak się okazuje.

Pożyczka dla mikroprzedsiębiorców

Mamy też nową-nie nową opcje dla mikroprzedsiębiorców. Możemy starać się o uzyskanie pożyczki w wysokości nieprzekraczającej 5.000 zł. Jeżeli utrzymamy działalność przez okres 3 miesięcy od dnia udzielenia pożyczki – pożyczka zostanie umorzona (na nasz wniosek). Będę jeszcze pisać na ten temat kolejny wpis, także stay tunned!

Pytania

Jeżeli macie pytania do nowych (lub starych) rozwiązań, to zadawajcie je proszę pod tym wpisem. Będzie nam łatwiej pracować na aktualnym stanie prawnym. Tarcza 2.0 co zmienia? Zapytaj w komentarzu.

 


Niniejszy wpis jest elementem kampanii informacyjnej dla pracodawców i przedsiębiorców prowadzonej przez Kancelarię Sienkiewicz i Zamroch Radcowie prawni sp.p. w ramach wsparcia w czasie epidemii. Jeżeli interesują Cię inne praktyczne zagadnienia, mogące mieć znaczenie w tym okresie zapraszam na pozostałe blogi:

  • Karola Sienkiewicza Dochodzenie wierzytelności – porady dla wierzycieli chcących odzyskać swoje pieniądze.
  • Oliwii Radlak Konstytucja biznesu – wskazówki dla spółek dotyczące funkcjonowania w czasie epidemii.
  • Wojciecha Jelińskiego Pozew z faktury – porady dla przedsiębiorców, którzy muszą podać dłużnika do sądu.
  • Edyty Stark Zakończenie działalności – porady dla przedsiębiorców poszukujących ochrony w przepisach prawa upadłościowego.

Koronawirus i tarcza antykryzysowa są tym, co nadal nas interesuje najbardziej. Prawdopodobnie już niedługo będziemy mieć “Tarczę antykryzysową 2.0“, która nieco zmieni reguły gry. Planowane jest bowiem poszerzenie kręgu płatników składek uprawnionych do skorzystania ze zwolnienia z ZUS (10-49 ubezpieczonych) czy wprowadzenie możliwości trzykrotnego uzyskania świadczenia postojowego.

Część z Was prawdopodobnie jednak nadal boryka się z dotychczasowymi rozwiązaniami. Bardzo szeroko udało nam się wspólnie wyjaśnić kwestie dotyczące:

Tarcza antykryzysowa: dofinansowanie z FGŚP – pytania i odpowiedzi

Tarcza antykryzysowa: świadczenie postojowe – pytania i odpowiedzi

Tarcza antykryzysowa: zwolnienie z ZUS – pytania i odpowiedzi

Tarcza antykryzysowa: dofinansowanie z PUP – pytania i odpowiedzi

Jak zwykle nie zawiedliście i zadaliście całą masę pytań, dzięki którym wiem, jakie są Wasze, praktyczne problemy. Często też udało mi się dowiedzieć czegoś nowego czy też zdobyć wiedzę w zakresie sposobu interpretacji przepisów przez urzędy właśnie dzięki Wam.

Teraz natomiast chciałabym zaproponować Wam odejście trochę od słowa pisanego i wysłuchanie krótkiego, 15-minutowego podcastu. Podcast dotyczy sytuacji (nie tylko prawnej) pracodawcy i przedsiębiorcy w trakcie epidemii. Gospodarzem programu jest Rafał Chmielewski, który jest twórcą m.in. serwisu Koronawirus i biznes.

Podcast znajdziesz tutaj:

Jest także dostępny na Spotify oraz Apple Podcast. Do usłyszenia!

Mieliśmy z Karolem przyjemność przeprowadzenia webinarium zorganizowanym wespół z Izbą Przemysłowo-Handlową w Toruniu dotyczącą rozwiązań tarczy antykryzysowej skierowanych do pracodawców. Uczestnicy webinaru mieli natomiast możliwość (z czego zresztą bardzo licznie skorzystali) zadawania pytań do omawianych przez nas świadczeń. Są to pytania ważne i praktyczne.

EDIT: Jest już projekt tarczy 4.0, a wraz z nią szereg zmian w omawianych tutaj kwestiach. Zobacz opis aktualnej sytuacji prawnej lub zadaj pytanie pod TYM WPISEM

Prezentację z tego wydarzenia znajdziesz tutaj:

Tarcza antykryzysowa a pracodawca

Na pierwszy ogień przedstawiłam Ci pytania i odpowiedzi dotyczące dofinansowań z Funduszu Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych. Opublikowałam też już pytania dotyczące świadczenia postojowego. Najwięcej pytań (i odpowiedzi) odnosiło się do zwolnienia z ZUS.

Spójrzmy teraz na kwestię dofinansowania kosztów zatrudnienia przez starostów, realizowanego przez Powiatowe Urzędu Pracy.

1. Czy na pracownika z orzeczeniem o niepełnosprawności z dofinansowaniem PFRON też można wystąpić o dopłatę do wynagrodzenia?

Przedsiębiorca nie może otrzymać dofinansowania w części, w której te same koszty zostały albo zostaną sfinansowane z innych środków publicznych.

2. Czy przy wniosku do PUP obowiązuje zasada “kto pierwszy ten lepszy”, czy termin złożenia nie ma znaczenia, jeśli zmieścimy się w 14 dniach od ogłoszenia naboru wniosku? I czy są ustalone limity kwotowe na województwa? Czy dofinansowanie PUP dotyczy wszystkich PUP-ów w kraju? Czy wszystkie PUP-y mają tę samą wartość środków?

Dofinansowania będą finansowane ze środków Funduszu Pracy w ramach kwot ujętych w planie finansowym Funduszu Pracy na rok 2020. Na finansowanie tych zadań przeznacza się środki Funduszu Pracy w ramach ustalonych przez ministra właściwego do spraw pracy na rok 2020 dla samorządów powiatów kwot środków (limitów) Funduszu Pracy na finansowanie programów na rzecz promocji zatrudnienia, łagodzenia skutków bezrobocia i aktywizacji zawodowej.

Dodatkowo na te zadania przeznacza się środki z Europejskiego Funduszu Społecznego. Jeżeli skończą się te środki możliwe będzie przekazanie dodatkowych środków Funduszu Pracy z rezerwy ministra właściwego do spraw pracy. Jeżeli jednak środki się wyczerpią – możemy otrzymać decyzję odmowną.

3. A czy w tym przypadku również trzeba utrzymywać miejsca pracy do 3 miesięcy po przyznaniu dofinansowania?

Tak, przedsiębiorca jest obowiązany do utrzymania w zatrudnieniu pracowników objętych umową z PUP przez okres dofinansowania oraz przez okres równy temu okresowi.

4. Co w przypadku, gdy pracownik sam będzie chciał rozwiązać umowę? Czy będzie możliwe wtedy porozumienie stron? Co w przypadku jeżeli pracownik zwolni się sam? Chodzi o utrzymanie stanowiska? Czy danego pracownika?

Zgodnie z art. 15zzb ust. 8 przedsiębiorca jest obowiązany do utrzymania w zatrudnieniu pracowników objętych umową przez okres dofinansowania oraz po zakończeniu dofinansowania, przez okres równy temu okresowi. Przepis ten brzmi inaczej niż ten dotyczący WUP – tam mieliśmy wyłącznie zakaz wypowiedzenia umowy z przyczyn niedotyczących pracownika. W przypadku zaś PUP jesteśmy zobowiązani do utrzymania zatrudnienia.

Jeżeli w umowie z PUP będą zawarte wyłącznie stanowiska – to utrzymanie stanowiska, a nie konkretnego pracownika będzie realizowało ten obowiązek. Jeżeli jednak w umowie znajdzie się wskazanie konkretnego pracownika – to rozwiązanie z nim umowy (bez względu na podstawę) będzie wiązało się z koniecznością zwrotu dofinansowania. Wydaje się jednak, że zastosowanie znajdzie to pierwsze rozwiązanie.

5. Ile odpowiednio WUP czy PUP mają czasu na podjęcie decyzji?

Nie zostało to określone w przepisach. W przypadku WUP po złożeniu kompletnego wniosku WUP występuje do FGŚP o przyznanie limitu. Jeżeli będzie decyzja z Funduszu o przyznaniu limitu – umowa z przedsiębiorcą powinna być zawarta w ciągu 7 dni roboczych od uzyskania limitu.

6. Czy niezależnie od tego ile pracownik zarabia to dostajemy dofinansowanie zawsze liczone od najniższego wynagrodzenia? Czyli pracownik X ma wynagrodzenie brutto 4.000 zł, ale pracodawca otrzyma dofinansowanie liczone od najniższej krajowej, a nie kwoty 4.000?

W przypadku dofinansowań z PUP zawsze będzie to kwota stała, zależna od poziomu spadku obrotów, czyli odpowiednio 50%, 70% lub 90% minimalnego wynagrodzenia powiększonego o składki na ubezpieczenie społeczne od pracodawcy, w odniesieniu do każdego pracownika. Wysokość wynagrodzenia zasadniczo nie będzie miała znaczenia, chyba że jest ono niższe niż minimalne. Jeżeli pracownik zarabia mniej niż minimalne wynagrodzenie (niepełny etat), to wtedy procentową kwotę dofinansowania liczymy od jego wynagrodzenia.

7. Czy dofinansowanie do pracownika, który jest na świadczeniu rehabilitacyjnym do sierpnia i np. we wrześniu zrezygnuje z pracy będziemy zmuszeni do zwrotu?

Taki pracownik w ogóle nie będzie objęty dofinansowaniem, gdyż nie otrzymuje wynagrodzenia od pracodawcy, a zasiłek rehabilitacyjny z ZUS.

8. Czy uzyskanie umorzenia z ZUS wyklucza uzyskanie dofinansowania do wynagrodzeń pracowników z PUP?

Nie, przedsiębiorca nie może otrzymać dofinansowania w części, w której te same koszty zostały lub zostaną sfinansowane z innych środków publicznych. W takim przypadku dofinansowaniem objęte zostaną wyłącznie wynagrodzenia (bez składek).

 


Niniejszy wpis jest elementem kampanii informacyjnej dla pracodawców i przedsiębiorców prowadzonej przez Kancelarię Sienkiewicz i Zamroch Radcowie prawni sp.p. w ramach wsparcia w czasie epidemii. Jeżeli interesują Cię inne praktyczne zagadnienia, mogące mieć znaczenie w tym okresie, to zapraszam na pozostałe blogi naszych prawników:

  • Piotra Zamrocha Przesył energii – porady m.in. o możliwościach działania przedsiębiorstw przesyłowych w stanie epidemii.
  • Iwo Fisza Zagospodarowanie przestrzenne – informacje o tym, jak działają organy administracji w czasie epidemii.
  • Karola Sienkiewicza Dochodzenie wierzytelności – praktyczne wskazówki jak poruszać się po przepisach Tarczy antykryzysowej.
  • Oliwi Radlak Konstytucja biznesu – wskazówki dla spółek dotyczące funkcjonowania w czasie epidemii.
  • Wojciecha Jelińskiego Pozew z faktury – porady dla przedsiębiorców, którzy muszą podać dłużnika do sądu.
  • Edyty Stark Zakończenie działalności – porady dla przedsiębiorców poszukujących ochrony w przepisach prawa upadłościowego.

Zapewnienie bezpiecznego funkcjonowania systemów energetycznych zależy od ludzi. Rozumiem do doskonale, bo od 20 lat jestem związany z ciepłownictwem, razem z Piotrem Zamrochem od dawna współpracujemy ze Związkiem Pracodawców Ciepłownictwa. Dlatego właśnie funkcjonowanie systemów wytwarzania i dystrybucji ciepła jest mi szczególnie bliskie. I stąd tytułowe pytanie: czy skoszarowanie pracowników w czasie epidemii jest możliwe? Postanowiłem na nie odpowiedzieć w tym blogu, dzięki uprzejmości gospodyni, Agaty Kicińskiej.  

Edit po Tarczy 2.0, czyli po ustawie z 16 kwietnia 2020 r.  – zobacz na dole wpisu

Rozwiązanie z Tarczy antykryzysowej 1.0

Pewne rozwiązania dla przedsiębiorstw energetycznych (których – o tym w dalszej części wpisu) przewidziała już ustawa z dnia 31 marca 2020 r., zwana potocznie Tarczą antykryzysową 1.0. (chodzi o pozycję 568 w Dzienniku Ustaw), która z kolei zmieniła istotnie ustawę z 2 marca 2020 r. zwaną potocznie specustawą. Otóż dała ona w art. 15x specustawy możliwość pracodawcy – ale tylko na czas ogłoszonej epidemii lub stanu zagrożenia epidemicznego – wprowadzenia następujących rozwiązań:

1) zmiana systemu lub rozkładu czasu pracy pracowników w sposób niezbędny dla zapewnienia ciągłości funkcjonowania przedsiębiorstwa;

W praktyce oznacza to, że niezależnie od istniejących aktualnie systemów czy rozkładów (praca wielozmianowa, czterobrygadówka, czy co tam jeszcze jest stosowane) pracodawca może od ręki – bez potrzeby zmian regulaminów czy rokowań – wprowadzić takie rozwiązania, które zapewnią sprawne funkcjonowanie zakładu. Może więc wprowadzać pracę weekendową, równoważny czas pracy, ruch ciągły. Może zastosować od ręki każde rozwiązanie przewidziane w kodeksie pracy, choćby nie było go w przepisach zakładowych. Musi jednak stosować normy odpoczynku.

2) polecenie pracownikom świadczenie pracy w godzinach nadliczbowych, w zakresie i wymiarze niezbędnym dla zapewnienia ciągłości funkcjonowania przedsiębiorstwa.

To z kolei oznacza, że pracodawca może zlecać więcej nadgodzin niż wynika z to z kodeku pracy, czyli 150 rocznie (chyba, że ZUZP czy regulamin pracy przewiduje więcej).

Wyżywienie na koszt firmy

Jeżeli pracodawca zdecyduje się na takie rozwiązania – pamiętajmy, że w celu zapewnienia ciągłości funkcjonowania przedsiębiorstwa – to powinien pracownikowi zapewnić:

zakwaterowanie i wyżywienie niezbędne do realizacji przez pracownika jego obowiązków pracowniczych.

Oznacza to zatem konieczność wynajęcia np. mieszkania oraz posiłków (to będzie zwolnione z opodatkowania i oskładkowania). Na podstawie tych przepisów oczywiście nie dochodzi jeszcze do skoszarowania. To są tylko utrudnienia w normalnym funkcjonowaniu załogi, ale pracownicy nadal mogą upuszczać miejsce pracy.

Wstrzymanie urlopów wypoczynkowych

Ponadto, jeżeli pracodawca zdecyduje się na zmianę systemu czasu pracy lub nadgodziny, to musi też odmówić udzielania urlopów (także tych na żądanie!). Jeżeli urlop został już „podpisany”, to pracodawca – w zależności od okoliczności – przesuwa urlop lub odwołuje z niego pracownika (za odszkodowaniem oczywiście).

Rozwiązanie z Tarczy antykryzysowej 2.0 Skoszarowanie pracowników w czasie epidemii

Uchwalona właśnie ustawa z 9 kwietnia 2020 r. (w dniu publikacji tego wpisu nie jest jeszcze obowiązującym prawem), zwana Tarczą antykryzysową 1.1 do powyższej listy uprawnień organizacyjnych pracodawcy, zawartej w art. 15x specustawy, dodaje dwa kolejne:

3) zobowiązanie pracownika do pozostawania poza normalnymi godzinami pracy w gotowości do wykonywania pracy w zakładzie pracy lub w innym miejscu wyznaczonym przez pracodawcę, ale z wyłączeniem przepisu o zakazie naruszania prawa do wypoczynku;

To jest nic innego jak dyżur, znany przecież w kodeksie pracy. Oczywiście, najczęściej dyżur pełniony był w domu. Cała nowość polega na wyłączeniu art. 151(5) § 2 kp zdanie drugie. Ten wyłączony przepis stanowi, że czas pełnienia dyżuru nie może naruszać prawa pracownika do odpoczynku dobowego i tygodniowego. A zatem taki dyżur pełniony w pracy nadal nie będzie wliczany do czasu pracy ale może naruszać normy odpoczynku.

4) polecenie pracownikowi realizowania prawa do odpoczynku w miejscu wyznaczonym przez pracodawcę.

I w tym nowym przepisie najbardziej realizuje się owo „skoszarowanie”. Pracownik będzie po prostu spał w zakładzie pracy (lub gdzieś niedaleko).

Jeżeli połączymy wszystkie 4 uprawnienia, to pracodawca może zobowiązać pracownika do pracy np. przez 12 godzin na dobę (choćby w ramach nadgodzin), do tego 4 godziny dyżuru w miejscu pracy + nocleg w miejscu wskazanym przez pracodawcę. Wyżywienie na koszt pracodawcy. I zakaz urlopów.

Całość tych uprawnień służy oczywiście zapewnieniu funkcjonowania firm o szczególnym charakterze. Ale będzie także chronić pracowników ruchowych przed narażeniem na zakażenie COVID-19. Takie „skoszarowanie” to nic innego jak szczególna kwarantanna.

Kto może wprowadzić skoszarowanie pracowników w czasie epidemii

Niestety, ta kwestia nie dobrze zapisana w już pierwotnym brzmieniu. Pominę jednak to pierwotne brzmienie ustawy i wskaże na jej nowe brzmienie wg Tarczy 1.1., naprawiające nieporozumienie tylko częściowo i niedostatecznie.

Zatem wskazane powyżej cztery rozwiązania stosuje się do następujących pracodawców zatrudniających pracowników:

w przedsiębiorstwie prowadzącym działalność polegającą na zapewnieniu funkcjonowania:

a) systemów i obiektów infrastruktury krytycznej w rozumieniu art. 3 pkt 2 ustawy z dnia 26 kwietnia 2007 r. o zarządzaniu kryzysowym,

Ale które? Czy chodzi o wszystkie, które są „kluczowe dla bezpieczeństwa państwa i jego obywateli” jak mówi przywołana ustawa z 2007 r., czy tylko o te z niejawnych „wykazów obiektów, instalacji, urządzeń i usług wchodzących w skład infrastruktury krytycznej z podziałem na systemy”? Gdyby chodziło o wszystkie istotne dla bezpieczeństwa to po co byłaby wyliczanka w nowym przepisie dodanym tarczą 1.1? Może to oznaczać, że przedsiębiorstwa energetyczne, które w wykazie nie są, na tej podstawie nie mogą stosować szczególnych rozwiązań.

b) sieci przesyłowych lub dystrybucyjnych w rozumieniu art. 3 pkt 11a i 11b ustawy z dnia 10 kwietnia 1997 r. – Prawo energetyczne.

Niestety, nie obejmuje to sieci ciepłowniczych. Art. 3 pkt 11a i 11 Prawa energetycznego dotyczy sieci elektroenergetycznych i gazowych.

Skoszarowanie pracowników w czasie epidemii u poddostawców

Ustawa wylicza dalej, że rozwiązania te mogą stosować pracodawcy zatrudniający pracowników

w przedsiębiorstwie będącym podwykonawcą lub dostawcą, którzy nie są częścią infrastruktury krytycznej (o której mowa powyżej), ale są kluczowi dla zachowania ciągłości działania infrastruktury krytycznej.

Nie sposób nie zauważyć, że wiele przedsiębiorstw może dostarczać np. energię elektryczną do systemu który jest na wykazie. Będą zatem dostawcą, czasami podwykonawcą. Ale to za mało – muszą być „kluczowi”. Ustawa (tzn. tarcza ani specustawa) tego nie wyjaśnia, nie ma także definicji w ustawie o zarządzaniu kryzysowym. Można posiłkować się definicjami z innych ustaw czy po prostu ze słownika języka polskiego: będą to te przedsiębiorstwa, które mają znaczenie podstawowe, zasadnicze dla tej infrastruktury krytycznej. Kto to stwierdzi? Trudno powiedzieć, może warto to ująć w jakimś porozumieniu?

Skoszarowanie pracowników w czasie epidemii u sprzedawcy z urzędu

W dalszej kolejności rozwiązania te mogą wdrożyć pracodawcy zatrudniający pracowników w bankach, sektorze rolno-spożywczym czy stacjach paliw (zainteresowanych odsyłam do ustawy). Mnie jednak interesuje to, że na tej liście są także pracodawcy zatrudniający pracowników

w przedsiębiorstwie pełniącym funkcję sprzedawcy z urzędu w rozumieniu art. 3 pkt 29 ustawy z dnia 10 kwietnia 1997 r. – Prawo energetyczne;

A to jest po prostu przedsiębiorstwo energetyczne świadczące usługi kompleksowe. Taki „sprzedawca z urzędu” jest przydzielany automatycznie odbiorcom energii elektrycznej w gospodarstwie domowym (konsumentom), którzy nie wybrali sprzedawcy po głośnej liberalizacji runku energii elektrycznej czy gazu.

Przyjęte w ustawie rozwiązania są konieczne. Moje największe wątpliwości budzi to, że krąg firm, które mogą to stosować, nie jest określony precyzyjnie. Albo praktyka albo kolejne nowelizacje powinny to wyjaśnić. Ale może się okazać, że ciepłownia nie może pracowników „skoszarować” ale może to zrobić bank.

W ostateczności pozostanie polecenie Wojewody dotyczące np. zaopatrzenia w ciepło. Zgodnie bowiem z nowym przepisem każdy pracodawca, któremu Wojewoda wydał takie polecenie, może stosować wskazane powyżej szczególne rozwiązania. Wolałbym jednak, by przepisy pisano precyzyjniej.

Kto może stosować te rozwiązania wg Tarczy 2.0

Tarcza 2.0 (w wersji ostatecznie uchwalonej przez Sejm 16 kwietnia 2020 r. po poprawkach Senatu) rozszerzyła krąg pracodawców uprawnionych do stosowania tych nadzwyczajnych rozwiązań.

Stosowanie szczególnych rozwiązań dotyczących ingerencji w czas pracy pracowników (czyli tych omówionych czterech możliwości, do „skoszarowania” włącznie) jest możliwe tylko w niektórych przedsiębiorstwach. Od dnia 18 kwietnia 2020 r. (czyli od wejścia w życie tzw. Tarczy antykryzysowej 2.0) krąg ten został znacznie poszerzony. Zgodnie bowiem z aktualnym brzmieniem art. 15x ust. 2 specustawy do uprawnionych należą przedsiębiorstwa z grup szczegółowo (chociaż częściowo nieprecyzyjnie) określonych w ustawie. Z punku widzenia sektora ciepłowniczego w grę wchodzą dwie kategorie pracodawców:

  1. zatrudniający pracowników w przedsiębiorstwie prowadzącym działalność polegającą na zapewnieniu funkcjonowania systemów i obiektów infrastruktury krytycznej w rozumieniu art. 3 pkt 2 ustawy z dnia 26 kwietnia 2007 r. o zarządzaniu kryzysowym albo
  2. zatrudniający pracowników na obszarze lub na terenie obiektu ważnego dla obronności, interesu gospodarczego państwa, bezpieczeństwa publicznego i innych ważnych interesów państwa, o których mowa w art. 5 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 22 sierpnia 1997 r. o ochronie osób i mienia, umieszczonych w wykazach, o których mowa w art. 5 ust. 3 tej ustawy.

Wydaje się, że z uwagi na charakter uregulowań podmioty o których mowa w punkcie a) powyżej to podmioty wpisane do niejawnego wykazu prowadzonego przez Rządowe Centrum Bezpieczeństwa. Przemawia za tym również dalsza treść art. 15x ust. 2, w którym wymienia się niektóre przedsiębiorstwa paliwowe czy energetyczne (gdyby były ujęte w tym punkcie bez potrzeby wpisania do wykazu, nie byłoby potrzebne ich umieszczenie w specustawie).

Przedsiębiorstwa z wykazu Wojewody

Wskazany powyżej pod lit. b) krąg podmiotów jest już określony precyzyjnie, poprzez odwołanie do art. 5 ust. 1 i 2 przywołanej ustawy (przepis te został dodany Tarczą 2.0). Do kategorii tej należą więc w  szczególności elektrownie i ciepłownie. Warunkiem jednak objęcia tych podmiotów działaniem art. 15x jest jednak  ich umieszczenie w niejawnym wykazie (na podstawie decyzji m.in. wojewody), co bezpośrednio wynika z treści art. 5 ust. 3.

 


Niniejszy wpis jest elementem kampanii informacyjnej dla pracodawców i przedsiębiorców prowadzonej przez Kancelarię Sienkiewicz i Zamroch Radcowie prawni sp.p. w ramach wsparcia w czasie epidemii. Jeżeli interesują Cię inne praktyczne zagadnienia, mogące mieć znaczenie w tym okresie zapraszam na pozostałe blogi:

  • Karola Sienkiewicza Dochodzenie wierzytelności – porady dla wierzycieli chcących odzyskać swoje pieniądze.
  • Oliwii Radlak Konstytucja biznesu – wskazówki dla spółek dotyczące funkcjonowania w czasie epidemii.
  • Wojciecha Jelińskiego Pozew z faktury – porady dla przedsiębiorców, którzy muszą podać dłużnika do sądu.
  • Edyty Stark Zakończenie działalności – porady dla przedsiębiorców poszukujących ochrony w przepisach prawa upadłościowego.

Mieliśmy z Karolem przyjemność przeprowadzenia webinarium zorganizowanym wespół z Izbą Przemysłowo-Handlową w Toruniu dotyczącą rozwiązań tarczy antykryzysowej skierowanych do pracodawców. Uczestnicy webinaru mieli natomiast możliwość (z czego zresztą bardzo licznie skorzystali) zadawania pytań do omawianych przez nas świadczeń. Są to pytania ważne i praktyczne.

EDIT: Jest już projekt tarczy 4.0, a wraz z nią szereg zmian w omawianych tutaj kwestiach. Zobacz opis aktualnej sytuacji prawnej lub zadaj pytanie pod TYM WPISEM

Prezentację z tego wydarzenia znajdziesz tutaj:

Tarcza antykryzysowa a pracodawca

Na pierwszy ogień przedstawiłam Ci pytania i odpowiedzi dotyczące dofinansowań z Funduszu Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych. Opublikowałam też już pytania dotyczące świadczenia postojowego.

Nadszedł czas na najbardziej popularny temat – zwolnienie z obowiązku opłacenia nieopłaconych składek na ubezpieczenia. Założenia tego rozwiązania znajdziesz też tym wpisie – KLIK.

1. Ze zwolnienia z ZUS może skorzystać płatnik zgłaszający do ubezpieczenia nie więcej niż 10? To znaczyłoby że może być 10 osób zgłoszonych? Skąd więc liczba 9?

Ze zwolnienia może skorzystać płatnik składek, który zgłosił mniej niż 10 ubezpieczonych. Oznacza to więc, że maksymalnie możemy mieć 9 zgłoszonych ubezpieczonych, żeby skorzystać z tego rozwiązania.

2. Czy dla przedsiębiorców zatrudniających do 10 pracowników również istnieje kryterium przychodowe?

Nie, kryterium przychodowe odnosi się do osób prowadzących działalność gospodarczą i opłacających własne składki. Limit przychodu nie odnosi się do płatników zgłaszających nie więcej niż 10 ubezpieczonych.

3. Czy osoby, które płacą samą składkę zdrowotną ze względu na inny tytuł do ubezpieczenia, też mogą korzystać ze zwolnienia ZUS?

Zgodnie z art. 31zo ust. 2 zwalnia się z obowiązku opłacania składek osobę prowadzącą działalność, która opłaca składki wyłącznie na własne ubezpieczenia społeczne lub zdrowotne. Użycie słowa „lub” w tym przepisie wskazywałoby na to, że można skorzystać ze zwolnienia również w sytuacji, gdy z działalności podlegamy wyłącznie pod ubezpieczenie zdrowotne.

4. Czy dla samozatrudnionych chodzi o przychód netto czy brutto (netto + VAT)? We wniosku ZUS RDZ wykazujemy kwoty przychodu netto czy brutto (netto + VAT)?

Chodzi o przychód w rozumieniu podatku dochodowego od osób fizycznych, a więc przychód netto. Nie uwzględniamy VAT.

5. Wnioski możemy składać dopiero za okres od 1.04, czy można już składać za okres od wprowadzenia stanu epidemiologicznego od 14.03, kiedy to zamknięto np. restauracje?

Wniosek może dotyczyć już składek na ubezpieczenia za marzec (czyli tych płatnych w kwietniu).

6. Zwolnienie za składki zdrowotnej, jak to jest w przypadku liczenie podatku dochodowego, możną ją odliczyć, jeśli jest umorzona?

Dobre pytanie. Zgodnie z ustawą o PIT (art. 27b ust. 1 pkt 1) podatek dochodowy ulega obniżeniu o kwotę składki na ubezpieczenie zdrowotne opłaconej w roku podatkowym bezpośrednio przez podatnika. Wydaje się więc, że jeżeli podatnik sam bezpośrednio jej nie opłaci, to nie będzie miał prawa do odliczenia. Realna korzyść związana ze zwolnieniem z ZUS będzie więc niższa z uwagi na częściowe wyrównanie tej kwoty w podatku dochodowym.

7. Czy można złożyć wniosek tylko za kwiecień i maj – zwolnienie ZUS, ponieważ marzec jest już opłacony?

Marzec będziemy opłacać do 10 lub 15 kwietnia. Jeżeli jednak doszło już do opłacenia tych składek, to oczywiście można złożyć wniosek tylko za kwiecień i maj.

8. Czy otrzymam decyzję z ZUS-u w odpowiedzi na wniosek ZUS RDZ?

Tak, ZUS informuje o zwolnieniu w formie decyzji. Jeżeli mamy profil informacyjny w PUE ZUS, to wyłącznie tam znajdziemy tę decyzję. Jeżeli wnioskujemy o zwolnienie za pełen okres, czyli marzec-maj, to decyzji możemy spodziewać się prawdopodobnie dopiero w lipcu.

9. Czy jeżeli jest złożony wniosek do ZUS to należy czekać na decyzję i płacić czy z założenia nie płacę?

Istotą tego świadczenia jest zwolnienie z obowiązku opłacenia nieopłaconych składek. Składek nie powinniśmy więc opłacać (pomimo, że decyzja w tym zakresie będzie wydana później).

10. Jeżeli otrzymam decyzję z ZUS pozytywną to ok, a jeżeli negatywną?

W przypadku otrzymania decyzji negatywnej mamy prawo wniesienia wniosku do Prezesa ZUS o ponowne rozpatrzenie sprawy. Jeżeli sprawa zostanie rozpatrzona negatywnie – będziemy zobowiązani do zapłaty zaległych składek.

11. Czy zwolnienie z ZUS dotyczy zarówno stowarzyszeń?

Jeżeli stowarzyszenie jest płatnikiem składek, który na dzień 29 lutego 2020 r. zgłosił do ubezpieczenia społecznego mniej niż 10 ubezpieczonych, to tak.

12. Czy zwolnienie z ZUS dotyczy również pracowników zatrudnionych na część etatu?

Zwolnienie dotyczy wszystkich składek wykazanych w deklaracjach rozliczeniowych (ZUS DRA). Jeżeli taką osobę zgłosiliśmy do ubezpieczenia na dzień 29 lutego 2020 r., to będzie się wliczała do limitu – bez względu na wymiar etatu.

13. Zwolnienie z ZUS dla mikroprzedsiębiorstw nie jest limitowane kwotowo?

W ostatecznej wersji ustawy zrezygnowano ze szczegółowego wskazania podmiotowego, nie pojawia się więc tam pojęcie mikroprzedsiębiorcy jako podmiotu uprawnionego. W przypadku płatników składek zgłaszających na dzień 29 lutego 2020 r. mniej niż 10 ubezpieczonych nie ma limitu przychodów.

14. Co w sytuacji wzrostu wynagrodzeń w okresie zwolnienia ze składek?

W przypadku samozatrudnionych deklarujemy wysokość przychodów uzyskanych w pierwszym miesiącu, za który składany jest wniosek o zwolnienie (czyli jeżeli składamy za cały okres, to deklarujemy przychód za marzec). Wzrost tego przychodu czy wzrost wynagrodzeń w przypadku płatników zgłaszających mniej niż 10 ubezpieczonych w późniejszym okresie pozostaje bez znaczenia.

15. Czy zwolnienie z ZUS można dostać dla pracowników, pomimo tego, że pracodawca płaci tylko składkę zdrowotną za siebie?

Tak, o ile zgłosił na dzień 29 lutego 2020 r. mniej niż 10 ubezpieczonych. Co więcej, pracodawca będzie zwolniony ze swojej składki zdrowotnej.

16. Czy wspólnik spółki jawnej jest traktowany jak samozatrudniony?

W przypadku zwolnienia z ZUS – tak. Chodzi tutaj o definicję z art. 8 ust. 6 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, która za osobę prowadzącą działalność gospodarczą uważa również wspólnika spółki jawnej, komandytowej czy partnerskiej.

17. Czy w sytuacji kiedy firma korzysta z postojowego dla pracownika, może skorzystać również ze zwolnienia z ZUS i odwrotnie?

Tak, zwolnienie z ZUS i świadczenie postojowe nie wyłączają się wzajemnie.

18. Czy zwolnienie z ZUS dotyczy również NGO ze statusem OPP?

Jeżeli organizacja jest płatnikiem składek, który na dzień 29 lutego 2020 r. zgłosił do ubezpieczenia społecznego mniej niż 10 ubezpieczonych, to tak.

19. Czy uczniowie praktycznej nauki zawodu – młodociani wliczani są do limitu 9 osób?

Jeżeli byli zgłoszeni do ubezpieczenia społecznego na dzień 29 lutego 2020 r. (stosunek pracy), to tak. Jeżeli nie byli – to nie.

20. Czy osoba niepełnosprawna zatrudniona na część etatu również wliczana jest do limitu zatrudnionych?

Jeżeli była zgłoszona do ubezpieczenia społecznego na dzień 29 lutego 2020 r., to tak.

21. Czy może z tego skorzystać emeryt prowadzący działalność?

Nie ma wyłączenia w stosunku do emerytów, zwolnienie dotyczy również składki zdrowotnej. Jeżeli emeryt opłaca dobrowolnie składkę emerytalną i rentową, to będzie ona traktowana tak, jakby została opłacona za okres zwolnienia.

22. Czy jeśli uczennica praktycznej nauki zawodu otrzymała odmowę świadczeń ZUS – zasiłku chorobowego w czasie ciąży i złożyła pracodawcy informację o przebywaniu na urlopie wychowawczym (bez świadczeń ZUS) wlicza się do limitu osób zgłoszonych do ubezpieczenia?

Jeżeli była zgłoszona do ubezpieczenia społecznego na dzień 29 lutego 2020 r. i nie została wyrejestrowana, to tak.

23. Czy osoba prowadząca działalność gospodarczą, posiadająca jednocześnie umowę o pracę, ale zatrudniająca pracowników w swojej działalności, może wystąpić o zwolnienie składek ZUS?

Tak, skorzysta wtedy ze zwolnienia dla płatników składek, o ile zgłoszonych osób ubezpieczonych było mniej niż 10 na 29 lutego 2020 r. Taka osoba we wniosku RDZ w punkcie 2 wypełnia tylko pole pierwsze (to dla płatników składek).

24. Czy po złożeniu wniosku o zwolnienie ze składek ZUS mogę już w tym danym miesiącu kiedy złożyłam wniosek, odstąpić od zapłaty należnych kwot?

Nawet trzeba od tego odstąpić. Taka jest istotna zwolnienia – nieopłacenie składek, a następnie zwolnienie z obowiązku opłacenia nieopłaconych składek w trybie ich umorzenia.

25. Czy osoba samodzielnie prowadząca działalność korzystająca ze zwolnienia z ZUS traci prawo do wynagrodzenia postojowego?

Nie, jeżeli samozatrudniony spełnia warunki do przyznania obu świadczeń, to może z obu skorzystać.

26. Osoba prowadząca działalność gospodarczą (nie zatrudnia pracowników), będącą równocześnie komandytariuszem spółki z o.o. komandytowej (nie zatrudnia pracowników) i prowadzi prywatny najem długoterminowy rozliczany ryczałtem, ma prawo do zwolnienia z ZUS przez 3 m-ce. Czy osoby współpracujące mogą też wystąpić o zwolnienie z ZUS?

W przypadku osób współpracujących ich zwolnienie jest zależne od zwolnienia przedsiębiorcy (osoby prowadzącej działalność gospodarczą, wspólnika spółki komandytowej). To płatnik składek wnioskuje o zwolnienie, które obejmie wszystkie składki wykazywane w deklaracjach rozliczeniowych.

27. Dlaczego do wniosku RDZ należy dołączyć załącznik o przychodach, skoro mikroprzedsiębiorstwa są zwolnione z ZUS bez żadnego kryterium?

Do wniosku RDZ załączamy dokument z informacjami wymaganymi przez KE (PKD, spełnianie warunków o upadłość). W samym wniosku, jeżeli jesteśmy samozatrudnieni musimy wskazać wysokość przychodu uzyskanego w marcu (o ile ma to być pierwszy miesiąc zwolnienia). Jeżeli jesteśmy płatnikiem składek zgłaszającym mniej niż 10 ubezpieczonych, to nie musimy wskazywać przychodu – w punkcie 2 wypełniamy tylko część pierwszą, części drugiej (tej która odnosi się do samozatrudnionych) nie wypełniamy. Przy zwolnieniu z ZUS bez znaczenia jest pojęcie „mikroprzedsiębiorcy”, w przyjętej wersji ustawy, to pojęcie w kontekście zwolnienia ze składek nie występuje.

28. Wnioski o zwolnienie ze składek ZUS składamy do ZUS, a wnioski o wypłatę postojowego i dofinansowania do wynagrodzeń do PUP?

Wniosek o zwolnienie ze składek oraz o świadczenie postojowe składamy do ZUS, zaś wniosek o dofinansowanie do wynagrodzeń (w zależności od wybranego rozwiązania) składamy do WUP lub PUP.

29. Czy przysługuje z zwolnienie z opłacania składek na ubezpieczenie zdrowotne dla prowadzącego działalność jako osoba fizyczna i opłacającego składki wyłącznie za siebie, gdy jednocześnie pobiera emeryturę lub jest zatrudniony na podstawie umowy o pracę (przy założeniu, że przychód wynosi do 15.681 zł)?

Zgodnie z art. 31zo ust. 2 zwalnia się z obowiązku opłacania składek osobę prowadzącą działalność, która opłaca składki wyłącznie na własne ubezpieczenia społeczne lub zdrowotne. Użycie „lub” w tym przepisie wskazywałoby na to, że można skorzystać ze zwolnienia również w sytuacji, gdy z działalności podlegamy wyłącznie pod ubezpieczenie zdrowotne. Nie ma wyłączenia w stosunku do emerytów.

30. Czy bierzemy pod uwagę kryterium przychodowe przy ubieganiu się o zwolnienie z opłacania składek ZUS dla prowadzącego działalność jako osoba fizyczna i posiadającego pracownicę na urlopie macierzyńskim lub wychowawczym? Czy takiemu przedsiębiorcy przysługuje świadczenie postojowe przy spadku przychodów o 15% i przychodzie do 15.681 zł?

Osoby przebywające na urlopie macierzyńskim czy wychowawczym są zgłaszane do ubezpieczenia przez płatników składek i są za nie składane imienne raporty miesięczne. Jeżeli takie zgłoszenie było aktualne na dzień 29 lutego 2020 r., to wydaje się, że taki przedsiębiorca będzie uznany za „płatnika składek zgłaszającego nie więcej niż 10 ubezpieczonych”, a nie samozatrudnionego. Świadczenie postojowe będzie przysługiwać, jeżeli doszło do przestoju w prowadzeniu działalności, doszło do spadku przychodów o 15% (gdy działalność nie została zawieszona) i gdy przychód z miesiąca poprzedzającego miesiąc złożenia wniosku nie przekroczył 15.595,74 zł.

31. Czy przysługuje z zwolnienie z opłacania składek ZUS dla prowadzącego działalność jako osoba fizyczna, zatrudniającego 1 pracownika i opłacającego składkę zdrowotną dla osoby współpracującej (żony pobierającej emeryturę, za którą opłacana jest tylko składka zdrowotna)? Czy przysługuje mu świadczenie postojowe (przy spadku przychodów o 15% i przychodzie do 15.681 zł)?

Tak, przysługuje zwolnienie – dla płatnika składek zgłaszającego nie więcej niż 10 ubezpieczonych. Świadczenie postojowe przysługuje, jeżeli przychód nie przekroczył 15.595,74 zł.

 


Niniejszy wpis jest elementem kampanii informacyjnej dla pracodawców i przedsiębiorców prowadzonej przez Kancelarię Sienkiewicz i Zamroch Radcowie prawni sp.p. w ramach wsparcia w czasie epidemii. Jeżeli interesują Cię inne praktyczne zagadnienia, mogące mieć znaczenie w tym okresie, to zapraszam na pozostałe blogi naszych prawników:

  • Piotra Zamrocha Przesył energii – porady m.in. o możliwościach działania przedsiębiorstw przesyłowych w stanie epidemii.
  • Iwo Fisza Zagospodarowanie przestrzenne – informacje o tym, jak działają organy administracji w czasie epidemii.
  • Karola Sienkiewicza Dochodzenie wierzytelności – praktyczne wskazówki jak poruszać się po przepisach Tarczy antykryzysowej.
  • Oliwi Radlak Konstytucja biznesu – wskazówki dla spółek dotyczące funkcjonowania w czasie epidemii.
  • Wojciecha Jelińskiego Pozew z faktury – porady dla przedsiębiorców, którzy muszą podać dłużnika do sądu.
  • Edyty Stark Zakończenie działalności – porady dla przedsiębiorców poszukujących ochrony w przepisach prawa upadłościowego.
1 2 3 4 5 51 Strona 3 z 51

Zapraszam do subskrypcji bloga


Administratorem Twoich danych osobowych stanie się Sienkiewicz i Zamroch Radcowie prawni sp.p. (ul. Warszawska 4/3, 87-100 Toruń). Twoje dane osobowe będą przez nas przetwarzane wyłącznie w celu udzielenia odpowiedzi na przesłaną wiadomość. Szanuję Twoją prywatność – Twoje dane nie będą przekazywane do innych podmiotów, za wyjątkiem podmiotu obsługującego niniejszy formularz oraz naszą pocztę e-mail.

W każdym czasie możesz się również zwrócić do Kancelarii z żądaniem sprostowania, usunięcia swoich danych, sprzeciwu wobec przetwarzania, przeniesienia do innego podmiotu lub ograniczenia ich przetwarzania – wystarczy, że napiszesz wiadomość na adres: radcowie@radcowie.biz. Podstawą prawną przetwarzania Twoich danych osobowych jest art. 6 ust. 1 lit. b rozporządzenia ogólnego o przetwarzaniu danych osobowych (RODO). Jeżeli według Ciebie Twoje dane są przetwarzane nieprawidłowo, masz prawo złożenia skargi do Prezesa Urzędu Ochrony Danych Osobowych.