Szczególna ochrona przed zwolnieniem działaczy związkowych – zmiany

W związku ze zmianą ustawy o związkach zawodowych, projektodawca postanowił również wprowadzić kilka modyfikacji w szczególnej ochronie przed zwolnieniem działaczy związkowych. Jak mogłeś przeczytać ostatnio zmiana ustawy ma na celu głównie umożliwienie działalności związkowej również osobom zatrudnionym na podstawie umów cywilnoprawnych.

W związku z tym objęty szczególną ochroną będzie mógł być nie tylko pracownik, ale również zleceniobiorca–działacz związkowy. Aby rozwiązać lub zmienić umowę na niekorzyść „osoby wykonującej pracę zarobkową” (a więc zarówno pracownika, jak i nie-pracownika) jako pracodawca będziesz musiał uzyskać zgodę zarządu zakładowej organizacji związkowej.

I tutaj pojawia się nowość – termin dla zarządu związku. Na wyrażenie zgody lub odmowę jej wyrażenia zarząd związku będzie miał 14 dni roboczych od dnia zawiadomienia pracodawcy wraz z uzasadnieniem, jeżeli chodzi o wypowiedzenie lub zmianę warunków umowy. W przypadku rozwiązania stosunku prawnego (a więc bez zachowania okresu wypowiedzenia, czyli np. dyscyplinarnie) zarząd związku będzie miał 7 dni roboczych. Dotyczy to zarówno pracowników, jak i nie-pracowników.

A co się stanie, jeżeli zarząd związku się „zagapi” i termin upłynie bezskutecznie? Projektodawca przewidział i taką ewentualność. W takim przypadku brak odpowiedzi związku w wyznaczonym terminie będzie równoznaczny z wyrażeniem zgody na rozwiązanie lub zmianę umowy. Nie polepsza to może w sposób znaczący sytuacji pracodawcy (zarządy niemal nigdy nie zgadzają się na rozwiązanie umowy z kolegą, nawet gdy jest to ze wszech miar uzasadnione), ale jest to już jakaś furtka.

Projektodawca przewidział również konsekwencje rozwiązania umowy z nie-pracownikiem, pomimo braku zgody. Jeżeli rozwiążesz umowę ze swoim zleceniobiorcą-działaczem związkowym będzie mu przysługiwało roszczenie o zapłatę rekompensaty.

Rekompensata ma być równa wysokości 6-miesięcznego wynagrodzenia nie-pracownika, przysługującego mu w ostatnim okresie zatrudnienia. Ewentualnie średniego wynagrodzenia, jeżeli był zatrudniony mniej niż pół roku. Jeżeli natomiast nie wypłacasz mu comiesięcznego wynagrodzenia – w wysokości równiej 6-krotności przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłaszanego przez Prezesa GUS. Nie-pracownik będzie mógł dochodzić wyższej kwoty, jeżeli wykaże wyższą szkodę.

W uzasadnieniu projektu wskazano jednocześnie, że do nie-pracowników będzie możliwe stosowanie art. 5 k.c. (czyli odpowiednika art. 8 k.p.).  Możliwe więc będzie oddalenie powództwa nie-pracownika o zapłatę rekompensaty na podstawie zasad współżycia społecznego. Niestety nie znalazło to wyraźnego potwierdzenia w projekcie ustawy. Co ciekawe, spory pomiędzy pracodawcami a nie-pracownikami rozpoznawane będą przez sądy cywilne, a nie sądy pracy.

Jeżeli chcesz się zapoznać z projektem, znajdziesz go TUTAJ. Uzasadnienie do projektu jest natomiast TU. Na razie projekt został przyjęty przez Radę Ministrów i czeka go cała ścieżka legislacyjna. Po uchwaleniu ma wejść w życie po upływie 6 miesięcy od dnia jego publikacji w Dzienniku Ustaw.

Szczególna ochrona przed zwolnieniem działaczy związkowych – zmiany

Zakaz handlu (i pracy) w niedziele

Już niedługo, bo 1 marca 2018 r., ma wejść w życie ustawa o ograniczeniu handlu w niedziele i święta oraz w niektóre inne dni. Wprowadza ona nie tylko zakazy dotyczące handlu oraz pracy w handlu, ale również szereg kar, które będą mogły spotkać Ciebie jako pracodawcę, w przypadku naruszenia tego zakazu.

Za handel w rozumieniu ustawy rozumiany jest proces sprzedaży polegający na wymianie towaru lub wyrobu na środki pieniężne. Nie dotyczy to więc świadczenia usług. I handlu wymiennego 😉

Przez placówkę handlową musimy rozumieć obiekty, w których jest prowadzony handel, takie jak sklepy, stoiska, stragany, hurtownie, składy węgla, składy materiałów budowlanych czy domy towarowe – jeżeli praca jest tam wykonywana przez pracowników lub osoby zatrudnione na podstawie umów cywilnoprawnych.

Zakaz handlu pracy w niedziele

Zakaz powierzenia pracy w handlu w niedziele i święta

W niedziele i święta nie będziesz mógł powierzać innym osobom wykonywania pracy w handlu (również nieodpłatnie). Zakaz ten odnosi się zarówno do pracowników (czyli osób zatrudnionych przez Ciebie na podstawie umowy o pracę) oraz pracowników tymczasowych, jak i do osób wykonujących pracę na podstawie umowy cywilnoprawnej (umowy zlecenia, umowy o świadczenie usług, umowy o dzieło, umowy agencyjnej) oraz „zleceniobiorców tymczasowych”.

Co więcej zakaz ten dotyczy nie tylko samego wykonywania pracy w handlu (czyli czystej sprzedaży) ale również czynności związanych z handlem, jak np. magazynowanie towarów czy ich inwentaryzacja.

Przez niedzielę trzeba będzie rozumieć 24 kolejne godziny przypadające pomiędzy godziną 24.00 w sobotę a godziną 24.00 w niedzielę. Analogicznie wyglądać to będzie w przypadku świąt – między godziną 24.00 w dniu poprzedzającym święto a godziną 24.00 w święto.

Wyjątki

Jak pewnie słyszałeś, ustawodawca wprowadził szereg wyjątków od zakazu. Jeżeli prowadzisz którąś z działalności wskazanych poniżej, zakaz nie będzie dotyczył Ciebie. Chodzi tutaj o handel w następujących miejscach:

  1. na stacjach paliw płynnych,
  2. w kwiaciarniach,
  3. w aptekach i punktach aptecznych,
  4. w zakładach leczniczych dla zwierząt,
  5. w placówkach handlowych, w których przeważająca działalność polega na handlu pamiątkami lub dewocjonaliami,
  6. w placówkach handlowych, w których przeważająca działalność polega na handlu prasą, biletami komunikacji miejskiej, wyrobami tytoniowymi, kuponami gier losowych i zakładów wzajemnych,
  7. w placówkach pocztowych,
  8. w placówkach handlowych w obiektach infrastruktury krytycznej,
  9. w placówkach handlowych w zakładach hotelarskich,
  10. w placówkach handlowych w zakładach prowadzących działalność w zakresie kultury, sportu, oświaty, turystyki i wypoczynku,
  11. w placówkach handlowych organizowanych wyłącznie na potrzeby festynów, jarmarków i innych imprez okolicznościowych, tematycznych lub sportowo-rekreacyjnych, także gdy są one zlokalizowane w halach targowych,
  12. w placówkach handlowych w zakładach leczniczych podmiotów leczniczych i innych placówkach służby zdrowia przeznaczonych dla osób, których stan zdrowia wymaga całodobowych lub całodziennych świadczeń zdrowotnych,
  13. w placówkach handlowych na dworcach, w portach i przystaniach morskich oraz w portach i przystaniach – w zakresie związanym z bezpośrednią obsługą podróżnych;
  14. w placówkach handlowych w portach lotniczych,
  15. w strefach wolnocłowych,
  16. w środkach komunikacji miejskiej, autobusowej, kolejowej, rzecznej, morskiej i lotniczej, a także na morskich statkach handlowych, statkach powietrznych, platformach wiertniczych i innych morskich budowlach hydrotechnicznych,
  17. na terenie jednostek penitencjarnych,
  18. na terenie garnizonów,
  19. w sklepach internetowych i na platformach internetowych,
  20. w przypadku handlu towarami z automatów,
  21. w przypadku rolniczego handlu detalicznego,
  22. w hurtowniach farmaceutycznych;
  23. w okresie od dnia 1 czerwca do dnia 30 września każdego roku kalendarzowego – w placówkach handlowych prowadzących handel wyłącznie maszynami rolniczymi i częściami zamiennymi do tych maszyn,
  24. w przypadku handlu kwiatami, wiązankami, wieńcami i zniczami przy cmentarzach,
  25. w zakładach pogrzebowych,
  26. w placówkach handlowych, w których handel jest prowadzony przez przedsiębiorcę będącego osobą fizyczną wyłącznie osobiście,
  27. w piekarniach, cukierniach i lodziarniach,
  28. na terenie rolno-spożywczych rynków hurtowych prowadzonych przez spółki prawa handlowego, których przeważająca działalność polega na wynajmie i zarządzaniu nieruchomościami na użytek handlu hurtowego artykułami rolno-spożywczymi,
  29. w placówkach handlowych prowadzonych przez podmioty nabywające towary na terenie rolno-spożywczych rynków hurtowych, o których mowa w pkt 28, w zakresie czynności związanych ze skupem oraz powierzania pracownikowi lub zatrudnionemu wykonywania tych czynności,
  30. w placówkach handlowych, w których jest prowadzony wyłącznie skup zbóż, buraków cukrowych, owoców, warzyw lub mleka surowego.

Zakaz obejmujący wszystkich wyłączony będzie: w dwie niedziele poprzedzające pierwszy dzień Bożego Narodzenia, niedziele poprzedzającą pierwszy dzień Wielkiej Nocy oraz ostatnią niedzielę przypadającą w styczniu, kwietniu, czerwcu i sierpniu, chyba że niedziele te przypadną w święto. Wtedy handel i tak będzie zakazany.

Zakaz powierzania pracy w handlu 24 grudnia oraz w sobotę bezpośrednio poprzedzającą pierwszy dzień Wielkiej Nocy

Również w przypadku 24 grudnia oraz soboty bezpośrednio poprzedzającej pierwszy dzień Wielkiej Nocy handel będzie zakazany. W tym przypadku zakaz obowiązywać będzie od godziny 14. Nie będzie on dotyczył jednak działalności, którą wskazałam powyżej. Pozostałe warunki pozostają bez zmian. Nie możesz zlecić pracy w handlu swoim pracownikom ani osobom wykonującym pracę na podstawie umów cywilnoprawnych. Nieodpłatne powierzenie pracy w handlu w tym dniu również jest zakazane.

Co więcej, jeżeli 24 grudnia lub sobota przed Wielką Nocą są dla pracownika dniami pracy, to zobowiązany będziesz do zapłaty mu wynagrodzenia tak, jak gdyby pracował również po godzinie 14. Ma to być wynagrodzenie urlopowe.

Sankcja

Jeżeli pomimo zakazu handlu powierzysz pracę w handlu w niedziele, święto, 24 grudnia po godzinie 14 lub w sobotę przed Wielką Nocą po godzinie 14 może Cię czekać przykra niespodzianka. Działanie takie będzie wykroczeniem zagrożonym karą grzywny w wysokości od 1.000 zł do aż 100.000 zł.

Jeżeli Twoje działanie będzie złośliwe lub uporczywe w grę zacznie wchodzić odpowiedzialność karna na podstawie art. 218a k.k. – grzywna lub ograniczenie wolności.

Przepisy przejściowe

Nie od razu zakaz handlu wejdzie w życie. Na podstawie przepisów przejściowych ustawy w okresie od dnia jej wejścia w życie (czyli od 1 marca) do 31 grudnia 2018 r. zakaz nie będzie obowiązywał w pierwszą i ostatnią niedzielę każdego miesiąca kalendarzowego. Chyba, że w tym dniu przypadnie święto – wtedy zakaz jak najbardziej obowiązuje.

Natomiast w okresie od 1 stycznia do 31 grudnia 2019 r. zakaz nie będzie obowiązywał w ostatnią niedzielę każdego miesiąca kalendarzowego. Jeżeli przypadnie wtedy święto – patrz wyżej.

Pozostałe zmiany

Z uwagi na ustawę zmiany zajdą również w Kodeksie pracy – w zakresie dotyczącym pracy w niedziele i święta. Zmiany będą miały na celu dostosowanie tych przepisów (art. 1519 -15111 k.p.) do nowych regulacji.

Dodatkowo inspektor pracy otrzymał prawo do bycia oskarżycielem publicznym oraz do nałożenia grzywny do 5.000 zł w przypadku naruszenia zakazu handlu. PIP otrzymał natomiast kompetencje do kontrolowania przestrzegania zakazu handlu.

Z ustawą możesz zapoznać się TUTAJ.

Związki zawodowe dla wszystkich

Bardzo możliwe, że już niedługo zakładać oraz wstępować do związków zawodowych będą mogli nie tylko klasyczni pracownicy, ale także inne osoby. Chodzi tutaj przede wszystkim o osoby „zatrudnione” na podstawie umów cywilnoprawnych.

Jakiś czas temu rząd przyjął projekt ustawy o zmianie ustawy o związkach zawodowych. Najjaśniejszym punktem tego projektu jest właśnie rozszerzenie katalogu osób, które mogą być członkiem związku zawodowego. Niewątpliwie jest to pokłosie wyroku Trybunału Konstytucyjnego z 2 czerwca 2015 roku. W wyroku tym Trybunał stwierdził, że osoba wykonująca pracę zarobkową to nie tylko pracownik na umowie o pracę.

Z uwagi na to, w projekcie (Art. 11) znajdziemy pojęcie osoby wykonującej pracę zarobkową, o następującym brzmieniu:

Ilekroć w ustawie jest mowa o osobie wykonującej pracę zarobkową – należy przez to rozumieć pracownika lub osobę świadczącą pracę za wynagrodzeniem na innej podstawie niż stosunek pracy, jeżeli spełnia ona następujące warunki:

  1.  nie zatrudnia do tego rodzaju pracy innych osób, niezależnie od podstawy zatrudnienia,

  2.  nie ponosi ryzyka gospodarczego związanego z wykonywaniem tej pracy,

  3.  ma takie interesy zawodowe związane z wykonywaniem pracy, które mogą być grupowo chronione.

Chodzi tutaj niewątpliwie o osoby wykonujące pracę na podstawie umowy o świadczenie usług, umowy zlecenia czy umowy o dzieło. Według projektodawców definicję tę będą również wypełniać tzw. samozatrudnieni, którzy wykonują pracę na rzecz jednego podmiotu. Co do nieponoszenia przez nich ryzyka gospodarczego można jednak mieć wątpliwości.

W związku ze wskazaną definicją zmiany nastąpią również w ustalaniu czy organizacja związkowa ma charakter zakładowy. Obecnie, dla ustalenia czy mamy do czynienia z zakładową organizacją związkową zasadniczo musimy ustalić czy konkretny związek zrzesza co najmniej 10 członków, będących pracownikami.

Po zmianach policzyć będziemy musieli nie tylko pracowników, ale również osoby inne niż pracownicy, które świadczą pracę przez co najmniej 6 miesięcy. Podobne zmiany wystąpią w przypadku oceny reprezentatywności organizacji związkowej.

Co więcej, osoby nie będące klasycznymi pracownikami również będą mogły być objęte szczególną ochroną przed „zwolnieniem”. To samo dotyczy też zwolnienia z obowiązku świadczenia pracy w celu działalności związkowej.

Co ciekawe, projektodawcy wprowadzili również modyfikacje co do szczególnej ochrony przed zwolnieniem działaczy związkowych. O nich przeczytasz jednak w następnym wpisie.

Sam projekt znajdziesz TUTAJ.

związki zawodowe dla wszystkich

Wpis na milion wyświetleń!

To dziś! Właśnie odwiedziliście bloga Prawo dla pracodawcy milion (!) razy! Z tej okazji wydaje mi się, że czas na małe podsumowanie 😊

Najbardziej popularnym wpisem pozostaje nadal ten dotyczący przepisów przejściowych związanych ze zmianami dotyczącymi umów na czas określony. Tylko ten wpis został wyświetlony ponad 200 tys. razy! Jest to jednocześnie najbardziej komentowany temat – liczba komentarzy przekracza już 1.200!

Drugie miejsce zajmują kwestie związane z kontrolą zwolnienia lekarskiego. Wyświetliliście go ok. 85 tys. razy.

Trzecie miejsce zajęło natomiast FAQ dotyczące umowy na zastępstwo i jej funkcjonowania po zmianach, które miały miejsce 22 lutego 2016 r. – ok. 77 tys. wyświetleń.

Zaraz za podium znalazł się wpis dotyczący kontrowersyjnej minimalnej stawki godzinowej. Zasady wynagradzania na podstawie umowy zlecenia i umowy o świadczenie usług zostały przez Was wyświetlone ok. 75 tys. razy.

Zaszczytne piąte miejsce zajął natomiast wpis dotyczący wypowiedzenia umowy o pracę pracownika, który nabył już uprawnienia emerytalne. Zasady ochrony przedemerytalnej są jednak obecnie nieco modyfikowane w związku z obniżeniem wieku emerytalnego. Piąte miejsce to ok. 65 tys. Waszych wyświetleń.

Jeżeli natomiast chodzi o najpopularniejsze frazy wyszukiwarek, które doprowadziły Was do bloga, to są to:

  1. umowa na czas określony,
  2. kontrola zwolnienia lekarskiego,
  3. umowa o pracę na czas określony,
  4. umowa na zastępstwo,
  5. która umowa na czas nieokreślony.

Nie ma więc zdziwienia – wyszukiwania są ściśle powiązane z wyświetleniami poszczególnych wpisów.

Jeżeli chodzi o statystykę, to by było na tyle. Bardzo dziękuję za odwiedziny i komentarze. Teraz biorę się za zdobywanie kolejnego miliona wyświetleń 😊

Wpis na milion wyświetleń