Wystąpienie ze związku pracodawców a układ zbiorowy pracy

Ostatnio pisałem organizacjach pracodawców. Wspominałem również, że w przypadku organizacji reprezentatywnej będzie ona miała prawo udziału w zawarciu ponadzakładowego układu zbiorowego pracy. Co jednak dzieje się z PUZP w przypadku wystąpienia pracodawcy z takiego związku?

Obserwuję pewną tendencję do „uwalniania” się pracodawców od układów ponadzakładowych. Wynika to m.in. z tego, że niektóre PUZP mają charakter dosyć anachroniczny i zawierają wiele przywilejów, których konkretny pracodawca nie jest w stanie udźwignąć. Często dzieje się też tak, że grupy kapitałowe dążą do ujednolicenia zasad wynagradzania, a układy stoją temu na przeszkodzie.

Niestety, to nie pracodawca lecz związek, do którego on należy, jest stroną układu, w związku z czym nie on może takiego układu po prostu wypowiedzieć. Wydaje się zatem, że jedynym sposobem jest wystąpienie pracodawcy z tego związku pracodawców, który jest stroną PUZP. Tylko czy to wystarczy?

Sprawa nie jest niestety taka prosta. Jak to często z problemami prawnymi bywa – jest kilka poglądów w tej sprawie. Jeden z nich, niejako popierany również przez Trybunał Konstytucyjny, przyjmuje, że nawet po wystąpieniu ze związku pracodawców, który jest stroną PUZP nie jest możliwe odstąpienie od jego stosowania. Również art. 24119 KP w literalnym brzmieniu nie ułatwia sprawy – stanowi on bowiem, że odstąpienie takie możliwe jest jedynie w przypadku rozwiązania organizacji pracodawców lub wszystkich organizacji związkowych, które są stroną układu i to dopiero po upływie okresu wypowiedzenia zawartego w układzie.

Według stanowiska pośredniego, w przypadku wystąpienia pracodawcy z organizacji, PUZP obowiązuje go nadal. Jednakże możliwe jest ograniczenie układu poprzez wyłączenie z niego określonego pracodawcy w drodze protokołu dodatkowego. To rozwiązanie należy jednak rozważać na gruncie konkretnego stosunku łączącego pracodawcę ze związkiem oraz na tle statutu związku. Innymi słowy jest to raczej kwestia porozumienia się z władzami związku, w sytuacji, gdy na takie ograniczenie pozwala statut.

Ostatni pogląd – według mnie najbardziej trafny – zakłada, że występuje luka w prawie. Co to oznacza? Jeżeli coś nie zostało uregulowane wprost należy poszukiwać rozwiązania w jak najbardziej podobnej regulacji. W tym przypadku wydaje się, że zastosowanie znajdzie wspomniany już przepis art. 24119 KP przy odpowiednim zastosowaniu również przepisu art. 2418 KP, który określa dalsze losy układu, w sytuacji przejęcia zakładu pracy przez innego pracodawcę. Stąd też, po wystąpieniu ze związku pracodawców, który jest stroną obowiązującego PUZP, dla odstąpienia od stosowania układu konieczne będzie złożenie oświadczenia o wypowiedzeniu układu wszystkim związkom zawodowym, które są stroną PUZP oraz ZUZP, a także samej organizacji pracodawców. Dopiero jednak po upływie okresu wypowiedzenia określonego układem, układ taki przestanie wiązać pracodawcę. Ale uwaga, pracownikom i tak trzeba zmienić warunki umów o pracę w ten sposób, by całkowicie „usunąć” ten nieobowiązujący PUZP z ich umów o pracę.

Niestety, problem ten nie doczekał się jeszcze rozstrzygnięcia Sądu Najwyższego. Biorąc jednak pod uwagę fakt, że odstąpienie od stosowania PUZP po wystąpieniu ze związku pracodawców nie jest zakazane to w mojej ocenie powinno być ono dozwolone. Nie wykluczone jednak, że doprowadzenie do „uwolnienia” się od PUZP to będzie wyboista droga.

trasa kreta

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *