Wypowiedzenie umowy o pracę pracownika, który nabył uprawnienia emerytalne

Jak wiesz, ochroną przed wypowiedzeniem umowy o pracę objęty jest pracownik, któremu brakuje nie więcej niż 4 lata do osiągnięcia wieku emerytalnego, o ile okres zatrudnienia umożliwia mu uzyskanie prawa do emerytury z osiągnięciem takiego wieku, o czym stanowi przepis art. 39 KP. Co jednak dzieje się, gdy pracownik osiągnie już wiek i staż pracy umożliwiający mu otrzymanie emerytury? Czy nadal objęty jest ochroną przed wypowiedzeniem?

Odpowiedź na to pytanie jest raczej negatywna. Po osiągnięciu wieku emerytalnego pracownik nie będzie objęty wskazanym przepisem. Nabycie uprawnień emerytalnych nie jest jednak równoznaczne z możliwością wypowiedzenia pracownikowi umowy o pracę, ponieważ pracownik objęty będzie ochroną ogólną przed wypowiedzeniem, o której mowa w art. 45 KP. Podkreślenia wymaga również, że przejście na emeryturę jest prawem, a nie obowiązkiem pracownika.

Kontynuowanie zatrudnienia po osiągnięciu wieku emerytalnego, jak i rozwiązanie takie stosunku pracy było przedmiotem wielu (nierzadko sprzecznych) rozstrzygnięć Sądu Najwyższego. W starszych orzeczeniach SN często przyznawał, że osiągnięcie takiego wieku może być samodzielną przesłanką do wypowiedzenia umowy o pracę:

Wypowiedzenie umowy o pracę ze względu na osiągnięcie przez kobietę wieku emerytalnego (60 lat) oraz uzyskanie prawa do emerytury jest uzasadnione (art. 45 § 1 w związku z art. 39 KP) i nie może być ocenione jako dyskryminacja pracownika ze względu na płeć lub wiek (art. 11[3] KP). (wyrok SN z 4.05.2005 r., sygn. akt II PK 399/04)

czy

Wprawdzie skorzystanie z prawa do emerytury zależy od woli i wniosku uprawnionego górnika, ale nie wyklucza to możliwości i dopuszczalności rozwiązania przez pracodawcę górniczego stosunku pracy ze względu na nabycie uprawnień emerytalnych przez pracownika (art. 39 KP a contrario), co z uwagi na procesy restrukturyzacyjne w górnictwie jest niejako oczywiste i notoryjne. (wyrok SN z 19.11.2003 r., sygn. akt I PK 548/02)

Później jednak judykatura zaczęła się wycofywać z własnego stanowiska stwierdzając – przeciwnie do przytoczonego powyżej wyroku – że wypowiedzenie umowy kobiecie, która osiągnęła wiek emerytalny będzie dyskryminacją pracownika ze względu na płeć, aby dojść do wniosku, że wypowiedzenie umowy o pracę na czas nieokreślony z przyczyny osiągnięcia przez pracownika wieku emerytalnego stanowi dyskryminację w zatrudnieniu ze względu na wiek.

Nowsze orzecznictwo wskazuje, że wypowiedzenie takie, gdy jedyną przyczyną jest nabycie uprawnień emerytalnych, jest niedopuszczalne. Nie znaczy to jednak, że umowy o pracę w ogóle nie można wypowiedzieć. Konieczne jest w takim wypadku, aby wypowiedzenie uzasadniała również inna przyczyna, np. w przypadku redukcji zatrudnienia czy łączenia stanowiska pracy uzasadnione jest, aby oświadczenie o wypowiedzeniu zostało złożone osobie, która ma prawo do świadczeń z ubezpieczenia społecznego, niż osobie, której takie świadczenia przysługiwać nie będą. Dopuszczalne jest, aby w ramach zwolnień grupowych w pierwszej kolejności rozwiązywano stosunki pracy z takimi pracownikami, którzy mają uprawnienia emerytalne.

Spełnienie przez pracownika warunków nabycia prawa do emerytury jest społecznie usprawiedliwioną przesłanką jego wyboru do zwolnienia z pracy w ramach racjonalizacji zatrudnienia. (wyrok SN z 3.12.2003 r., sygn. akt I PK 80/03).

Na tle przedstawionego problemu, w związku z dużą rozbieżnością w orzecznictwie, bardzo przydatna byłaby uchwała siódemkowego składu SN. Problem jest zresztą nadal aktualny na tle – ponownie – ostatnich problemów branży górniczej, gdzie Kompania Węglowa zaczęła zwolnienia pracowników właśnie z uprawnieniami emerytalnymi.

Jeżeli interesuje Cię temat ochrony przedemerytalnej w związku z obniżeniem wieku emerytalnego, to możesz o tym przeczytać w TYM wpisie.

20150125_130108

41 thoughts on “Wypowiedzenie umowy o pracę pracownika, który nabył uprawnienia emerytalne

  1. Witam, czy umowa nauczyciela (katecheta) w przedszkolu zatrudnianego „cyklicznie” tzn. na okres od X do VI w związku z organizacją roku szkolnego musi również zawierać przyczyny uzasadniające zawarcie kolejnej umowy. W naszej placówce bywa, że nauczyciele specjaliści (psycholog, logopeda, katecheta) są zatrudniani co roku na ww. okres. Czy należy informować PIP o przyczynach zawierania większej ilości umów? Dziękuję

    1. Iwona, obecnie nie ma już umowy cyklicznej jako wyjątku. Trudno też mówić o takiej umowie wykonywanej przez 3/4 roku, jako o umowie sezonowej czy dorywczej. PIP trzeba by było informować, gdyby była to umowa zawarta na czas określony z przyczyn leżących po stronie pracodawcy. Może to jest właśnie ten powód zatrudnienia terminowego zamiast bezterminowego?

  2. Witam. Moja firma zatrudnia osoby w wieku emerytalnym na bezterminowych umowach. Osoby te pracowały wcześniej w firmie, otrzymały odprawy. Czy jest możliwość zmiany umów tych osób na czasowe, np. roczne?

    1. Anna, odpowiedz na to pytanie wymaga indywidualnej oceny. Serdecznie zapraszam do kontaktu z Kancelarią.

  3. Witam! Czy można wypowiedzieć umowę o pracę nauczycielowi, który nabył prawa emerytalne? Chcę dodać, że szkoła jest w trakcie restrukturyzacji ( brak etatów dla nauczycieli ) i w zespole jest to jedyna osoba mająca takie uprawnienia. Z góry dziękuję za odpowiedz.

    1. Jolanta, umowę można wypowiedzieć, o ile jest to uzasadnione. W tym wypadku przyczyną wyboru akurat tego pracownika w ramach restrukturyzacji może być nabycie uprawnień emerytalnych.

  4. Witam! Mojej pracownicy brakuje rok do osiągnięcia emerytury. Czy mogę jej dać umowę na np. 15 miesięcy ( będzie to krócej niż obecne 33 miesiące więc nie będzie to jeszcze umowa na czas nieokreślony). Czy taka umowa będzie zgodna z prawem ?

  5. OD 02.06.2016 moge przejsc na emeryture lecz od 10.04.2016r do 16. 06.2016r przebywam na zwolnieniu lekarskim,czy i jak moge rozwiazac umowe o prace na czas nieokreslony.

    1. Teresa, jako pracownik możesz złożyć wypowiedzenie umowy o pracę również przebywając na zwolnieniu lekarskim.

  6. Zwracam się z prośbą o wyjaśnienie nurtującej mnie sprawy. Kto ma pierwszeństwo w pracy w szkole: nauczyciel, który nabył uprawnienia emerytalne, lecz nadal pracuje, czy ten, który tych uprawnień nie ma i praca jest dla niego jedynym źródłem utrzymania. Teoretycznie mówi się, że ten drugi, ale w praktyce robi się inaczej i tego się nie przestrzega. Czy są jakieś przepisy regulujące te sprawy, czy to jest tylko jakaś plotka?

  7. Witam serdecznie. Mam takie pytanie w miesiącu lipcu 2016 według ustawy powinnam przejść na zasiłek emerytalny. Ale w związku iż w listopadzie 2016 kończę 44 lata pracy, to aby otrzymać nagrodę jubileuszową w wysokości 45 lat, muszę pracować do końca grudnia 2016 roku ( wychodzi 44 lata i 1 miesiąc). Kiedy złożyć wniosek o rozwiązanie umowy o pracę.

  8. Witam,
    mam pytanie co do do art. 42 paragraf 4 k.p.:
    Pracownik przebywa na zwolnieniu lekarskim, nie wiadomo kiedy wróci. Czy możemy przygotować pismo powierzające inną pracę na okres 3 miesięcy z takim zapisem: …”powierzam Panu pracę … POCZĄWSZY OD DNIA POWROTU PRZEZ PANA do pracy po ustaniu usprawiedliwionej obecności PRZEZ OKRES TRZECH MIESIĘCY…etc?”
    Drugie pytanie, jeżeli pracownik pójdzie na zwolnienie w ciągu tych trzech miesięcy powierzenia innej pracy to czy PO JEGO POWROCIE OKRES TYCH 3 MIESIĘCY MOŻNA LICZYĆ OD nowa czy możliwości ta już wyczerpie się?

      1. Dziękuję za odpowiedź.
        A jeżeli o drugą cześć pytania – jeżeli pracownik pójdzie na zwolnienie w ciągu tych trzech miesięcy powierzenia innej pracy to czy PO JEGO POWROCIE OKRES TYCH 3 MIESIĘCY MOŻNA LICZYĆ OD nowa czy możliwości ta już wyczerpie się?

  9. Witam. Pracuje od 35 lat w budżetowe. Rok temu nabylam prawo emeryta. W lipcu powiedziano mi abym podjęła decyzję. Ponieważ od września potrzebne jest pół etatu z innymi kwalifikacjami. A ja mogę pracować tylko na pół etatu. A ponieważ nie będzie mi się opłacało to mam przejść na emeryturę, czy takie posunięcie jest zgodne z prawem,

  10. Witam. Nurtuje mnie pewien problem. 31 sierpnia br nauczyciel w naszej szkole przechodzi na emeryturę. Oczywiście należy mu wypłacić odprawę emerytalną (tu akurat 3 miesięczną), ale czy należy mu się także 3 miesięczna odprawa ze względu na staż pracy (powyżej 8 lat) ?

  11. Mam takie pytanie pracownik z dniem 18.10.2016r. osiągnie wiek emerytalny i chce przejść na emeryturę. czy świadectwo pracy wystawiam z dniem 19.10.2016.

  12. Słyszałam że ważna jest data kiedy składam wniosek o przejscie na emeryturę. Chodzi o wartośc kwotową. Czy koniec roku ,czyli grudzien jest taką „korzystną” datą, czy poczekac na złożenie wypowiedzenia na 1 kwartał 2017 ?

  13. PROSZĘ ODPOWIEDZIEĆ CZY JEŻELI MAM NABYTE PRAWO DO EMERYTURY TO MOGĘ WYPOWIEDZIEĆ UMOWĘ O PRACĘ PISMEM Z DNIA 20.12.2016 R. Z DNIEM 28 MARCA 2016 R.

  14. Witam, czy po podpisaniu nowej Ustawy o obniżonym wieku emerytalnym dla kobiet 60 lat obowiązującej od 1 października 2017, nabędę to prawo z dniem 1 października 2017 roku
    ( w kwietniu 2017 kończę 60 lat) czy obowiązuje mnie 3 miesięczne wypowiedzenie? Kiedy należy złożyć wypowiedzenie z pracy?

    1. W kwietniu 2017 roku kończę 56 lat. Nowa ustawa o skróconym wieku emerytalnym wchodzi w życie w październiku 2017 roku. Od kiedy obowiązuje mnie ochrona przedemerytalna?
      Bardzo proszę o odpowiedź.

    2. Witam, interesuje mnie to samo zagadnienie (Pani Anna 22.12.2016))
      Ustawa o obniżonym wieku emerytalnym dla kobiet 60 lat będzie obowiązywała od 1 października 2017, nabędę to prawo z dniem 1 października 2017 roku (w marcu 2017 r. skończyłam 60 lat), obowiązuje mnie 3 miesięczne wypowiedzenie? Kiedy należy złożyć wypowiedzenie z pracy, aby przejść na emeryturę od 1 października 17 r i nie stracić prawa do odprawy jeżeli rozwiązanie umowy o pracę nastąpi 30 września, czyli przed obowiązywaniem ustawy, tj. 1 października ?

  15. Komentarze (2)
    avatar

    Kazik, 2017-02-19 4:13
    Zgłoś

    Witam! W sierpniu kończę 66 lat a 1.10.2017 października chcę odejść na emeryturę to ile wcześniej złożyć podanie o rozwiązaniu umowy o pracę gdyż mam umowę nie ograniczoną o pracę. Niepokoi to że chcą mnie zatrzymać (ponoć jestem dobrym pracownikiem) Bardzo proszę o odpowiedz jeżeli ktoś wie za co z góry dziękuję!!!!!!!!!!

      1. Witam,mam 63 lata w maju 2017 roku konczy mi sie umowa o prace. Czy jestem objety ochroną, jezeli tak to czy z racji tego pracodawca powinien podpisac ze mna kolejna umowę?

  16. Dzień dobry!
    Mam pytanie odnośnie okresu wypowiedzenia u nauczycieli. Nauczycielka złożyła podanie o rozwiązanie stosunku pracy 28.02.2017 r. i chce by rozwiązano go 31.03.2017 r. Czy można tak? Czy powinno się zachować trzymiesięczny okres wypowiedzenia (pracuje u nas ponad 20 lat)?

    1. Angelika, okres wypowiedzenia w tej sytuacji powinien wynosić 3 miesiące, natomiast nic nie stoi na przeszkodzie, żeby pracodawca i pracownik zawarli porozumienie rozwiązujące umowę o pracę, w którym dowolnie określą datę rozwiązania umowy, chociażby jako 31.03.2017 r.

      1. Jeśli teraz nauczycielka zmieniła zdanie i chce rozwiązać umowę o pracę 30 marca może to zrobić? Nie wiem czy mogę przyjąć takie podanie.

  17. W marcu 2017 roku ukończyłam 56 lat. Nowa ustawa o skróconym wieku emerytalnym wchodzi w życie w październiku 2017 roku. Od kiedy obowiązuje mnie ochrona przedemerytalna? Wypowiedziano mi umowę o prace z data 15.06.2016r. Dziękuję za odpowiedź

    1. Zofia, ochrona przedemerytalna rozpocznie się od dnia wejścia w życie ustawy, czyli od 1 października 2017 r. i będzie trwała 4 lata (pomimo osiągnięcia wieku emerytalnego.

  18. Dzień dobry.
    Jestem pracownikiem księgowości.. Moja firma całą księgowość przenosi do filii w innym mieście.
    Przenosiny zakończą się w grudniu 2018 roku.
    W sierpniu 2017 roku skończę 60 lat. Czy moi szefowie mogą mnie zmusić do pójścia na emeryturę od
    1-października kiedy zacznie obowiązywać nowa ustawa emerytalna?? Według obecnie obowiązujących przepisów na emeryturę mogę odejść e marcu 2019 roku.
    Będę wdzięczna za odpowiedź.
    Pozdrawiam serdecznie.

  19. Witam. Czy jest jakas róznica w obliczaniu tzw odprawy w przypadku nabycia uprawnienia do emerytury i wypowiedzenia umowy o pracę w trybie za porozumieniem stron a wypowiedzenia z obowiązującym okresem, w moim przypadku 3 miesięcznym?

  20. witam,od 1.10.2017 wchodzi w życie nowa ustawa emerytalna,ja w połowie października kończe 60 lat i chcialabym skorzystac z tej ustawy i z dniem 31.10.2017 odejsc na emeryture. Moje pytanie brzmi :kiedy powinnam złozyc podanie o rozwiazanie umowy o prace ?(pracuje w firmie 15 lat)

  21. Bardzo proszę o informację dot. okresu zatrudnienia w przypadku skróconego okresu wypowiedzenia. Niebawem przechodzę na emeryturę i nie jestem pewna, czy we wniosku o emeryturę wpisać jako datę końcową zatrudnienia datę po zastosowaniu skróconego okresu wypowiedzenia (31.07) czy tą która byłaby bez zastosowania skróconego okresu wypowiedzenia (30.09)???

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *