Interpretacja układu zbiorowego pracy

Prawo należy pisać w sposób jasny i nie budzący wątpliwości. Ale może zdarzyć się sytuacja, w której powstaną wątpliwości co do rozumienia treści przepisów. To samo może dotyczyć postanowień układu zbiorowego pracy. Na szczęście ustawodawca przewidział, jak wyjaśniać wątpliwości w tym zakresie.

Układ reguluje kwestie wynagrodzeń pracowników. Ale nie tylko. Jednym z elementów, które powinny znaleźć się w układzie zbiorowym, jest ustalenie trybu wyjaśniania treści postanowień układu. Oczywiście wyjaśnianiem tym zajmują się wspólnie strony.

Do takiego wyjaśniania dochodzi, gdy wystąpią wątpliwości interpretacyjne dotyczące postanowień układu. W takich okolicznościach strony układu powinny podjąć – na zasadach określonych w układzie zbiorowym – próbę usunięcia wątpliwości interpretacyjnych dotyczących postanowień układu, który same stworzyły. Mamy wtedy do czynienia z wykładnią autentyczną układu, a więc interpretacji treści postanowień przez jej autora.

Zatem to pracodawca i strona związkowa przy ustalaniu treści układu powinny wprowadzić postanowienia odnoszące się do wyjaśniania przyszłych, ewentualnych wątpliwości. Mogą to zrobić np. poprzez powołanie specjalnej komisji do tego przeznaczonej (stałej czy ad hoc) czy na drodze szczegółowo uregulowanych negocjacji.

Dlaczego jest to przydatne i istotne? Jest to ważny instrument, który ma pomóc stronom w uniknięciu możliwego sporu zbiorowego. Na tej drodze można bowiem rozwikłać powstałe pomiędzy stronami problemy co do stosowania układu.

Co więcej, wykładnia dokonana przez strony układu powinna być wzięta pod uwagę przez sąd przy rozpoznawaniu przez niego konkretnej sprawy. Warto jednak pamiętać, że sąd nie będzie związany taką wykładnią w przypadku, gdy miałoby to służyć obejściu przepisów prawa pracy regulujących określony problem w sposób korzystniejszy.

Warto też zwrócić uwagę na wskazówki SN co do interpretacji układów:

Wyjaśnienie postanowień układu zbiorowego pracy powinno uwzględniać przede wszystkim reguły wykładni językowej. Rozstrzygnięcie wątpliwości interpretacyjnych nie powinno także pomijać woli i zamiaru stron układu a także praktyki dotychczasowego stosowania jego spornych postanowień. W drodze wyjątku i z dużą ostrożnością, możliwe jest posiłkowe stosowanie do wykładni postanowień aktów autonomicznego prawa pracy (art. 65 KC w zw. z art. 300 KP). Do interpretacji norm układowych mają zastosowanie ogólne zasady interpretacji norm prawnych, jednak szczególne znaczenie ma w tym przypadku wykładnia skierowana na ustalenie celu, woli i zamiaru stron układu. Wprawdzie wyjaśnienia stron układu nie są wiążące dla sądu, ale nie wynika z tego, że przy interpretowaniu jego przepisów intencje i wola stron układu są bez znaczenia, wręcz przeciwnie mają one szczególną wagę.

Jeżeli zatem rzeczywiście zajdzie konieczność interpretacji układu, warto to zrobić starannie.

20150605_154936-01

Wypowiedzenie zmieniające a konieczność stosowania przepisów ustawy o zwolnieniach grupowych

Gdy doradzam w sprawach z zakresu zbiorowego prawa pracy czy w restrukturyzacji związanej z wypowiedzeniem zmieniającym, powiązanym np. ze zmianą ZUZP, często słyszę pytanie: a co z procedurą zwolnień grupowych? Trzeba stosować czy nie trzeba? Sprawa nie jest wcale prosta. Co na to Sąd Najwyższy? (więcej…)

Powiadomienie o odstąpieniu od PUZP

Pisałem ostatnio, że w branży energetycznej wydarzyła się rzecz niecodzienna – rozwiązaniu uległy wszystkie organizacje pracodawców, które były stroną Ponadzakładowego Układu Zbiorowego Pracy. Pracodawca, który był takim układem objęty może się od niego „uwolnić” poprzez złożenie stosownych oświadczeń związkom zawodowym, które były drugą stroną tego układu. Czy trzeba zrobić coś jeszcze? (więcej…)

Rozwiązanie wszystkich związków pracodawców a ponadzakładowy układ zbiorowy pracy

Zdarzyło się ostatnio, że rozwiązaniu ulegli wszyscy sygnatariusze PUZP ze strony pracodawców. Przepis art. 24119 § 2 KP reguluje dalsze losy układu w takiej sytuacji. Zasada jest prosta – podobnie jak w sytuacji wystąpienia ze związku pracodawców, który zawarł układ, o czym pisałem tutaj – możliwe jest odstąpienie od stosowania PUZP. (więcej…)